Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

пранікнуць, ; зак.

  1. Трапіць, прабрацца куды-н. усярэдзіну, дасягнуць чаго-н.

    • Святло пранікла ў пакой.
    • П. у хату.
  2. Распаўсюдзіцца дзе-н., трапіўшы куды-н., стаць вядомым.

    • Звесткі праніклі ў друк.
  3. Зразумець, разгадаць, углыбіўшыся, унікшы ў што-н.

    • П. у псіхалогію чалавека.

|| незак. пранікаць, .

|| наз. пранікненне, .

пранудзіцца, ; зак.

Правесці які-н. час нудзячыся.

  • Увесь вечар пранудзілася адна дома.

пранцы, , н. (разм.).

Тое, што і сіфіліс.

праныра, , м.; , ж., (разм.).

Пранырлівы чалавек.

пранырлівы, (разм.).

Здольны ўсюды пранікаць, дзякуючы спрыту, хітрасці.

|| наз. пранырлівасць, .

пранюхаць, ; зак. (разм. неадабр.).

Тое, што і разведаць (у 1 знач.).

  • Пранюхаў, дзе можна пажывіцца.

|| незак. пранюхваць, .

праняцца, ; зак.

  1. Стаць насычаным чым-н.

    • Сцены праняліся вільгаццю.
  2. Глыбока пранікнуцца якім-н. пачуццём.

    • П. павагай да старэйшых.

|| незак. праймацца, .

праняць, ; зак.

  1. Прабраць, пранікнуць усярэдзіну.

    • Сырасць праняла мяне наскрозь.
    • Праняў холад.
  2. перан., каго. Моцна падзейнічаць на каго-н.

    • Нічым яго не проймеш.
    • Гэта гора праняло ўсіх да слёз.
  3. безас., каго. Пранесці (пра панос; разм.).

|| незак. праймаць, .

прапаведаваць, ; незак.

  1. Гаварыць пропаведзь (уст.).

  2. перан. Распаўсюджваць якое-н. вучэнне, погляды, думкі і пад. (кніжн.).

    • П. новыя ідэі.

прапаведнік, , м.

  1. Той, хто гаворыць пропаведзі.

  2. перан., чаго. Распаўсюджвальнік якога-н. вучэння, поглядаў, ідэй і пад. (кніжн.).

|| ж. прапаведніца, .

|| прым. прапаведніцкі, .

  • П. тон.