Verbum

пранесці, ✂; зак.

1. Несучы каго-, што-н., прайсці (якую-н. адлегласць, на працягу якога-н. часу).

   • П. груз на сабе ўсю дарогу.

2. Несучы, прайсці з кім-, чым-н. міма каго-, чаго-н.

   • П. сцяг міма трыбуны.
   • П. праз усё жыццё што-н. (перан. на ўсё жыццё захаваць у свядомасці; кніжн.).

3. перан., безас., што. Пра небяспеку, бяду: мінуць (разм.).

   • Думаў, бацькі будуць лаяцца, аж пранесла.
   • Бяду пранесла.

4. Унесці, даставіць куды-н. несучы.

   • П. шафу праз дзверы.

5. безас., каго (што). Тое, што і праслабіць (разм.).

   • Ад кіслых ягад можа п.

|| незак. праносіць, ✂.

|| наз. пранос, ✂.

|| прым. праносны, ✂.

пранесціся, ✂; зак.

1. Хутка праехаць, прабегчы і пад. куды-н. або міма каго-, чаго-н.

   • Міма нас пранеслася легкавая машына.
   • Маланкай пранеслася здагадка (перан. імгненна ўзнікла, прамільгнула).

2. перан. Хутка прайсці, мінуць.

   • Дзяцінства пранеслася.

3. перан. Хутка распаўсюдзіцца.

   • Хутка пранеслася чутка.

|| незак. праносіцца, ✂.

пранізаць, ✂; зак.

1. Тое, што і праткнуць.

   • П. штыком.
   • Страх пранізаў каго-н. (перан.).
   • П. поглядам (перан. хутка і пільна глянуць на каго-н.).

2. Пранікнуць унутр каго-, чаго-н., праз што-н. (перан.).

   • Холад пранізаў усё цела.
   • Прамені сонца пранізалі галіны дрэў.

3. Правесці які-н. час, ніжучы што-н.

   • Цэлы вечар пранізала каралі.

|| незак. пранізваць, ✂.

пранізлівы, ✂.

1. Рэзкі на слых.

   • П. свіст.
   • Пранізліва (прыся.) крыкнуць.

2. Пра погляд: востры, пільны.

3. Пра вецер, холад, боль і пад.: моцны, рэзкі, які наскрозь пранізвае.

|| наз. пранізлівасць, ✂.

пранік, ✂, м.

Плоскі драўляны брусок з ручкай для выбівання бялізны пры мыцці ці абівання, абмалоту лёну і пад.

пранікальны, ✂ (кніжн.).

Які прапускае праз сябе што-н.

• П. для электрычнасці.

|| наз. пранікальнасць, ✂.

праніклівы, ✂.

1. Які глыбока і правільна разгадвае, разумее што-н., здагадлівы, прадбачлівы.

   • П. чалавек.

2. Назіральны, пільны.

   • П. погляд.
   • П. розум.

3. Які змяшчае ў сабе глыбіню пачуццяў, праўдзівы, шчыры.

   • Праніклівыя радкі верша.

|| наз. праніклівасць, ✂.

пранікненне, ✂, н.

1. гл. пранікнуць.

2. Пранікнёнасць, глыбокая шчырасць (кніжн.).

   • Гаварыць з пранікненнем.

пранікнёны, ✂.

1. З вялікім унутраным пранікненнем, хвалююча шчыра.

   • Пранікнёная прамова.

2. Тое, што і праніклівы (у 2 знач.).

   • Пранікнёныя вочы.

|| наз. пранікнёнасць, ✂.

пранікнуцца, ✂; зак.

Напоўніцца, ахапіцца якім-н. пачуццём, думкай і пад.

• П. пачуццём адказнасці.

|| незак. пранікацца, ✂.