Verbum

чарвівець, ✂; незак.

Станавіцца чарвівым.

• Грыбы чарвівеюць.

|| зак. зачарвівець, ✂, счарвівець, ✂ і ачарвівець, ✂.

чарвівы, ✂.

Паточаны чарвямі, з чарвямі ўнутры.

• Ч. яблык.
• Ч. грыб.

|| наз. чарвівасць, ✂.

чарвіць, ✂; незак. (спец.).

Адкладваць яйцы, пладзіць чарву (пра пчол).

чарвяк, ✂, м.

1. Беспазваночны паўзучы жывёльны арганізм з доўгім мяккім целам, без канечнасцей і ярка выражанай галавы.

2. перан. Пра нікчэмнага, агіднага чалавека (пагард.).

3. перан. У спалучэнні са словамі, якія абазначаюць пачуццё, стан і пад., выражае пастаянства і пакутлівасць гэтага пачуцця, стану.

   • Яго мучыў ч. нуды.

4. Від шрубы для перадачы вярчэння ў некаторых механізмах (спец.).

○

• Дажджавы чарвяк — чырвоны земляны чарвяк.

• Раснічныя чэрві — клас плоскіх чарвей з целам, пакрытым раснічкамі.

• Шаўкавічны чарвяк — вусень тутавага шаўкапрада.

◊

• Замарыць чарвяка (разм.) — злёгку перакусіць, прагнаць голад.

• Карміць чарвей (разм.) — пра памёршага, закапанага.

|| памянш. чарвячок, ✂.

|| прым. чарвяковы, ✂ і чарвячны, ✂.

• Чарвячная перадача.

чарга, ✂, ж.

1. Парадак, паслядоўнасць у руху каго-, чаго-н.

   • Стаяць у чарзе за білетамі.

2. Чыё-н. месца ў такім парадку.

   • Прапусціць сваю чаргу.

3. Людзі, якія размясціліся паслядоўна адзін за адным з якой-н. мэтай.

   • У касу была вялікая ч.

4. Спіс асоб, якія павінны атрымаць што-н. у парадку чарговасці.

   • Ч. на атрыманне кватэр.

5. Пэўная колькасць патронаў, выпушчаных кулямётам, аўтаматам за адзін прыём.

   • Аўтаматная ч.

◊

• Жывая чарга — чарга, якая патрабуе абавязковай прысутнасці ўсіх, хто заняў яе.

• Заняць чаргу — стаць або запісацца ў чаргу за чым-н.

• У сваю чаргу — са свайго боку; адпаведна.

чаргавацца, ✂; незак.

1. Паслядоўна, па чарзе заменьвацца адно другім; перыядычна паўтарацца.

2. У лінгвістыцы, пра гукі: заканамерна замяняцца адзін другім у каранях або афіксах роднасных слоў або форм.

|| наз. чаргаванне, ✂.

чаргаваць, ✂; незак.

Паслядоўна зменьваць адно другім, размяшчаць адно за адным.

• Ч. работу з адпачынкам.

|| наз. чаргаванне, ✂.

чарговы, ✂.

1. Наступны за папярэднім.

   • Чарговае заданне.
   • Ч. аўтобус будзе праз гадзіну.

2. Які адбываецца рэгулярна, у пэўнай паслядоўнасці.

   • Чарговая сесія.

3. Які паўтараецца рэгулярна час ад часу.

   • Чарговая сустрэча.

|| наз. чарговасць, ✂.

чардаш, ✂, м.

Венгерскі народны танец, а таксама музыка ў рытме гэтага танца.

чарка, ✂, ж.

1. Невялікая шкляначка, часта на ножцы, прызначаная для піцця спіртных напіткаў.

2. Спіртное; выпіўка (разм.).

   • Ён ніколі не адказваўся ад чаркі.

|| памянш. чарачка, ✂.

|| прым. чарачны, ✂.

◊

• Глядзець у чарку (разм. іран.) — любіць выпіць.

• Пад чаркай (быць) (разм.) — п’яным (быць).

• Заглядаць у чарку (разм. іран.) — выпіваць.