ХВА́ЛЕВЫ ПАКЕ́Т,
1) суперпазіцыя плоскіх монахраматычных хваль з блізкімі значэннямі частот і хвалевых вектараў. Займае абмежаваную вобласць прасторы. Можа ўзнікнуць у хвалях адвольнай прыроды (гукавых,
ХВА́ЛЕВЫ ПАКЕ́Т,
1) суперпазіцыя плоскіх монахраматычных хваль з блізкімі значэннямі частот і хвалевых вектараў. Займае абмежаваную вобласць прасторы. Можа ўзнікнуць у хвалях адвольнай прыроды (гукавых,
ХВАЛЕ́Й Яўген Іванавіч (
Л.В.Календа.
ХВА́ЛІ,
узбурэнні стану рэчыва і поля, якія распаўсюджваюцца ў прасторы з канечнай скорасцю. Суправаджаюцца пераносам энергіі без пераносу рэчыва (перанос рэчыва можа мець месца толькі як пабочная з’ява). Розным відам узбурэнняў (
Пры
Літ.:
Горелик Г.С. Колебания и волны. 2 изд.
Крауфорд Ф. Волны:
Пирс Д.Р. Почти все о волнах:
Рабинович М.И., Трубецков Д.И. Введение в теорию колебаний и волн. 2 изд.
Кадомцев Б.Б., Рыдник В.И. Волны вокруг
А.І.Балсун, У.М.Сацута.
ХВА́ЛІ
вагальны рух воднай масы мораў і акіянаў, буйных азёр, выкліканы прыліваўтваральнымі сіламі Месяца і Сонца, ветрам, зменамі
ХВАЛІ́НСКІ Максімілян (1770,
ХВА́ЛІ ДЭ БРО́ЙЛЯ,
характарыстыка хвалевых уласцівасцей элементарных часціц; колькаснае праяўленне карпускулярна-хвалевага дуалізму матэрыі. Уведзены Л. дэ Бройлем (1924); іх існаванне пацверджана ў доследах па дыфракцыі часціц.
Кожнай часціцы з энергіяй E і імпульсам p адпавядае Х. дэ Б. з даўжынёй λ = h/p і частатой v = E/h, дзе h — Планка пастаянная. Хвалевая функцыя такой часціцы перыядычная ў прасторы і часе з адпаведнай даўжынёй хвалі λ і перыядам Τ = 1/v.
ХВА́ЛІ ЖЫЦЦЯ́,
ваганні колькасці асобін, характэрныя для папуляцый жывых арганізмаў. Тэрмін увёў
ХВАЛЫ́НСКАЕ МО́РА,
старажытная назва Каспійскага мора; ад назвы качавых плямён хвалісаў, якія жылі на яго берагах.
ХВАЛЫ́НСКІ БАСЕ́ЙН (ад
позначацвярцічная трансгрэсія Каспійскага