схваці́ць, схвачу, схваціш, схваціць; зак., каго-што.
Тое, што і схапіць. Чалавек паспешна схваціў пад паху шапку і жакетку і баязліва выскачыў за дзверы. Чорны.
схва́чаны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад схваціць.
схво́снуцца, ‑нецца; зак.
Разм. Злучыцца, пераплесціся пры рэзкім сустрэчным руху. Вяроўкі схвоснуліся.
схво́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак., што.
Хвастаючы, збіць, сарваць. Схвоснуць кветку.
схво́ствацца, ‑аецца; незак.
1. Незак. да схвастацца.
2. Зал. да схвостваць.
схво́стваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да схвастаць.
схе́ма, ‑ы, ж.
1. Спрошчаны чарцёж, які перадае сістэму, пабудову, сувязь частак чаго‑н. На гэтым экране кожны вучань можа пісаць, чарціць схемы, застаючыся за сваёй партай. Шыцік. Для нагляднасці я намаляваў нават схему руху гэтых уяўных паяздоў. Навуменка. Па схеме ўсё правільна, а ўстаноўка не працуе. Мыслівец. // Агульны план пабудовы, арганізацыі, размяшчэння чаго‑н. Каця паабяцала разам са сваімі сябрамі, што працавалі на аэрадроме, скласці схему, дзе падрабязна былі б адзначаны стаянкі самалётаў, запасы боепрыпасаў, памяшканні, дзе жылі лётчыкі. Няхай.
2. Апісанне, зробленае ў агульных рысах, папярэдні накід. Схема п’есы. Схема даклада. □ Штампы і схемы ляжаць і на многіх творах аб калгасным жыцці. «Беларусь».
3. Абстрактны паказ чаго‑н.; агульная формула, палажэнне (у думках, разважаннях). Багата якія важныя пытанні наогул не атрымлівалі адказу, не даследаваліся, таму што не ўкладваліся ў апрыёрныя схемы. «Полымя».
[Грэч. schema — вобраз.]
схематызава́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад схематызаваць.
схематызава́цца, ‑зуецца; зак. і незак.
1. Стаць (станавіцца), аказацца (аказвацца) схематызаваным.
2. толькі незак. Зал. да схематызаваць.
схематызава́ць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак. і незак., што.
Падаць (падаваць)3 апісаць (апісваць), паказаць (паказваць) што‑н. у схематычным адцягнена-спрошчаным выглядзе, у агульных рысах. Скажуць: мы схематызуем вобраз, мы адрываем інтымнае жыццё чалавека ад яго грамадскай сутнасці. Думаем, што такія закіды не маюць пад сабой ніякай падставы. Бярозкін.