Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прадмова Скарачэнні Кніга ў PDF/DjVu

зачы́ншчыца, ‑ы, ж.

Жан. да зачыншчык.

зачыня́цца, ‑яюся, ‑яешся, ‑яецца; незак.

1. Незак. да зачыніцца.

2. Зал. да зачыняць.

зачыня́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе.

Незак. да зачыніць.

зачырване́лы, ‑ая, ‑ае.

Які зачырванеў, стаў чырвоным. Зачырванелыя яблыкі. // Які пачырванеў (ад сораму, збянтэжанасці, хвалявання). Йонас адвярнуўся ад акна і, зачырванелы, маўчаў. Броўка.

зачырване́цца, ‑еюся, ‑еешся, ‑еецца; зак.

1. Тое, што і зачырванець (у 1 знач.). Наперадзе зачырванеўся школьны дах.

2. Тое, што і зачырванець (у 2 знач.). Зямля была ў прыцемках, а ўсход ужо зачырванеўся. Хомчанка. // Пачырванець ад сораму, збянтэжанасці, хвалявання. Аленка зачырванелася ад сораму і вочы ўніз апусціла. Колас.

зачырване́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.

1. Вылучыцца сваім чырвоным колерам, паказацца (пра што‑н. чырвонае). Раптам наперадзе зноў зачырванелі сцягі. «Работніца і сялянка».

2. Пачаць чырванець; стаць чырвоным. Клавін твар радасна зачырванеў. Чорны.

зачырвані́ць, ‑ваню, ‑воніш, ‑воніць; зак., каго-што.

Зрабіць чырвоным, афарбаваць у чырвоны колер. Болю асабліва не было, а кроў цякла, зачырваніла ўсё галіфэ. Кулакоўскі.

зачы́ркаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.

Разм. Пачаць чыркаць.

зачыры́каць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.

Разм. Пачаць чырыкаць.

зачы́стка, ‑і, ДМ ‑стцы, ж.

Спец. Дзеянне паводле знач. дзеясл. зачышчаць — зачысціць.