Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

сяўруга, , ж.

Каштоўная прамысловая рыба сямейства асятровых.

|| прым. сеўружыны, .

сяўружына, , ж.

Мяса сяўругі як ежа.

сячкарня, , ж.

Сельскагаспадарчая машына для рэзкі саломы на корм, а таксама для здрабнення зялёнай масы раслін на сілас.

сячы, і секчы, , незак.

  1. Удараючы з размаху чым-н. вострым, раздзяляць на часткі, здрабняць.

    • С. дровы.
    • С. мяса.
    • С. лёд.
  2. Падсякаючы, валіць на зямлю, аддзяляць ад асновы; ссякаць.

    • С. лес.
    • С. капусту.
  3. Абчэсваць (камень; спец.).

    • С. камень.
  4. Біць, караць розгамі, рэменем і пад.

    • Яго секлі розгамі.
  5. Ліць моцна, струменямі; з сілай біць, хвастаць (пра дождж, град і пад.).

    • Цэлы дзень сячэ дождж.
    • Град сячэ збажыну.
  6. Пра насякомых: кусаць (разм.).

    • Авадні і сляпні сякуць кароў.
  7. перан. Выказвацца пра каго-, што-н. рэзка, рашуча.

    • С. праўду ў вочы.
  8. Грызці, прагрызаць дзіркі (пра мышэй; разм.).

    • Мышы сякуць салому.

|| зак. пасячы, , пасекчы, , ссячы, і ссекчы, .

|| аднакр. секануць, .

|| наз. сячэнне, .

сячыся, і секчыся, , незак.

  1. Біцца, весці бой.

    • С. на шаблях.
  2. Рассякацца, быць пасечаным.

    • Косці сякуцца без асаблівых намаганняў.
  3. Пра валасы: ламацца, расшчапляцца на канцах.

|| зак. пасячыся, і пасекчыся, .

сячэнне, .

  1. гл. сячы.

  2. Паверхня, плоскасць, па якой што-н. рассечана, разрэзана.

    • Падоўжанае с.
    • С. карнізаў з мармуру.
    • С. электрычнага проваду.

  • Кесарава сячэнне — аперацыя вымання плода шляхам разрэзу брушной сценкі і маткі.

табака, , ж.

  1. Расцёртыя лісты тытуню для нюхання.

  2. Тое, што і тытунь (разм.).

    • Курыць табаку.
    • Пасынкаваць табаку.
  3. Травяністая дэкаратыўная расліна сямейства паслёнавых з пахучымі кветкамі.

|| прым. табачны, .

  • Т. ліст.

табакерка, , ж.

Скрыначка для табакі (у 1 знач.).

|| прым. табакерачны, .

табакур, , м. (разм.).

Той, хто курыць табаку (у 2 знач.).

табаніць, ; незак. (спец.).

Веславаць назад для руху кармой наперад, для тармажэння або павароту лодкі.