Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні
абвгдеёжзійклмнопрстуфхцчшэюя

свабодалюбівы, ✂ і свабодалюбны, ✂.

Які любіць свабоду, незалежнасць, прасякнуты любоўю, імкненнем да свабоды, да незалежнасці.

  • С. народ.

свабодалюбнасць, ✂, ж.

Тое, што і свабодалюбства.

свабодалюбства, ✂, н.

Любоў к свабодзе, імкненне да яе, барацьба за яе.

свабодамыснасць, ✂, ж.

Свабодны і незалежны склад думак.

свабодамысны, ✂.

Які адрозніваецца, вызначаецца свабодамыснасцю.

  • С. вучоны.

свабодны, ✂.

  1. Які карыстаецца свабодай.

    • Свабодныя народы.
    • Свабодная праца.
    • Свабодныя рэспублікі.

  2. Незалежны, не звязаны ні з кім якімі-н. абавязкамі, адносінамі.

    • С. мастак.

  3. Які не ведае перашкод, абмежаванняў, не адчувае сораму.

    • Надта свабодныя паводзіны.

  4. Які працякае, адбываецца лёгка, без замінак.

    • Свабоднае дыханне.
    • Свабодныя рухі рукамі.
    • Свабодна (прысл.) гаварыць на кітайскай мове.

  5. Нікім або нічым не заняты; вольны.

    • Свабоднае месца ў партэры.
    • Свабодная кабіна з тэлефонам.
    • Свабодныя рукі (нічым не занятыя).

  6. Раскошны, не цесны.

    • Свабоднае паліто.
    • У тэатры прыгожа і свабодна (прысл.).

  7. Які не знаходзіцца ў дадзены момант у карыстанні.

    • Свабодныя грошы.

  8. Які ні да чаго не прымацаваны.

    • С. канец ланцуга.

  9. свабодна, прысл. Проста, лёгка, без цяжкасцей (разм.).

    • Тут с. можна памясціцца.
    • У горадзе, бывала, с. купіш патрэбную рэч.

|| наз. свабоднасць, ✂.

сваволіць, ✂; незак.

  1. Гарэзаваць, дурэць.

    • Наглядай, каб дзеці не сваволілі.

  2. Паступаць у адпаведнасці са сваёй воляй, не зважаючы ні на што.

  3. Весці сябе несур’ёзна, легкадумна; буяніць.

    • Хлопец сталы, а сваволіць.

|| зак. насваволіць, ✂.

|| наз. сваволенне, ✂.

свавольнік, ✂ і сваявольнік, ✂, м.

  1. Той, хто сваволіць; гарэза, дуронік.

    • Не дзеці, а свавольнікі.

  2. Упарты, свавольны чалавек.

    • Ты паступаеш, як с.

  3. Несур’ёзны, легкадумны чалавек.

|| ж. свавольніца, ✂ і сваявольніца, ✂.

свавольніцтва, ✂, н.

Тое, што і свавольства.

свавольнічаць, ✂; незак.

Тое, што і сваволіць.

|| зак. насвавольнічаць, ✂.

|| наз. свавольнічанне, ✂.