Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

прасвятленне, , н.

  1. гл. святлець.

  2. Яснасць думак, свядомасці, пачуццяў.

    • Наступіла п.

прасвяціцца, ; зак. (разм.).

Падвергнуцца прасвечванню.

|| незак. прасвечвацца, .

прасвяціць, ; зак.

Прапусціць праз каго-, што-н. прамяні, святло для даследавання ўнутранасці.

  • П. лёгкія.

|| незак. прасвечваць, .

|| наз. прасвечванне, .

праседзець, і прасядзець, ; зак.

  1. Правесці які-н. час седзячы або прабыць дзе-н. (дзе можна сядзець).

    • П. у гасцях да поўначы.
  2. Працерці або праціснуць доўгім сядзеннем (разм.).

    • П. штаны.
    • П. крэсла.

|| незак. праседжваць, .

|| наз. праседжванне, .

прасека, , ж.

Дарога, вузкая паласа ў лесе, лесапарку, ачышчаная ад дрэў.

прасеяцца, ; зак.

  1. Ачысціцца, прайшоўшы праз сіта, рэшата.

  2. Пра сыпучае: прасыпацца праз што-н.

|| незак. прасейвацца, і прасявацца, .

|| наз. прасейванне, і прасяванне, .

прасеяць, ; зак.

  1. што і чаго. Ачысціць, прапускаючы праз сіта, рэшата.

    • П. муку.
  2. Правесці які-н. час, сеючы што-н.

|| незак. прасейваць, і прасяваць, .

|| наз. прасейванне, і прасяванне, .

прасёлак, , м.

Грунтавая дарога паміж невялікімі населенымі пунктамі.

|| прым. прасёлачны, і прасёлкавы, .

прасіцель, , м. (уст.).

Асоба, якая звяртаецца з просьбай, з прашэннем да каго-н. ці куды-н.

  • Прыём прасіцеляў.

|| ж. прасіцелька, .

|| прым. прасіцельскі, .

прасіцца, ; незак.

  1. Прасіць аб дазволе зрабіць што-н., адправіцца куды-н.

    • П. на каток.
  2. Пра дзяцей: прасіць дазволу адправіць натуральную патрэбу.

    • П. на гаршчок.
  3. Прасіць прабачэння, спагады, дапамогі і пад. (разм.)

    • — Адпусціце мяне, не мучце! — просіцца хлопчык.
  4. перан. Быць гатовым да чаго-н., вельмі прыдатным ля чаго-н. (разм.).

    • Пейзаж так і просіцца на палатно.

|| наз. папрасіцца, .