Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

памесячны, .

Які разлічваецца па месяцах.

  • П. даход.
  • Работа аплачваецца памесячна (прысл.).

памета, , ж.

У слоўніках: спецыяльнае ўказанне на граматычную ўласцівасць слова, яго стылістычную афарбоўку і інш.

  • Граматычныя паметы.
  • Стылістычная п.

паметка, , ж.

Надпіс, запіс, знак, якім абазначаецца што-н.

  • Паметкі на палях кнігі.

памешчык, , м.

Землеўладальнік-дваранін (у краінах, дзе існуюць прыгонніцкія, феадальныя адносіны або іх рэшткі).

|| ж. памешчыца, .

|| прым. памешчыцкі, .

памёт, , м.

Кал жывёл, птушак.

  • Птушыны п.

памідор, , м.

Агародная расліна сямейства паслёнавых, а таксама акруглы плод яе, звычайна чырвонага або жоўтага колеру.

|| прым. памідорны, .

паміж, прыназ.

  1. Ужыв. для паказання становішча прадмета або праяўлення дзеяння ў перамежку, пасярэдзіне чаго-н.

    • П. акном і сталом.
    • П. хмар.
    • П. двух агнёў (перан.).
    • П. дзесяццю і дванаццаццю гадзінамі.
  2. Ужыв. для паказання на групу прадметаў або асоб, у асяроддзі якіх наглядаюцца ўзаемасувязі, узаемаадносіны, узаемадзеянне.

    • П. намі ёсць дамоўленасць.
    • П. старымі сябрамі або п. старых сяброў стаў назірацца разлад.
    • П. намі (па сакрэту).
  3. Служыць для ўказання на супастаўленне якіх-н. прадметаў, асоб, з’яў.

    • Розніца п. прыказкай і прымаўкай.
  4. Служыць для абазначэння якой-н. групы прадметаў ці асоб, у межах якой адбываецца размеркаванне, падзел чаго-н.

    • Размеркаваць працу п. супрацоўнікамі.

памізарнелы, .

Які зрабіўся мізэрным, схуднелым.

  • П. чалавек.

памілаваць, ; зак.

  1. Дараваць каму-н. віну, пашкадаваць.

    • Не памілуе вас за гэта бацька.
  2. Адмяніць або змякчыць пакаранне асуджанаму.

    • П. асуджанага.

|| наз. памілаванне, .

  • Просьба аб памілаванні.

памінальнік, , м.

Кніжачка са спісам для памінавання памінання.

  • Занесці ў п. каго-н.