Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

паменшыць, ✂; зак.

Зрабіць меншым.

  • П. выдаткі.

|| незак. памяншаць, ✂.

|| наз. памяншэнне, ✂.

памер, ✂, м.

  1. Велічыня чаго-н. у якім-н. вымярэнні.

    • П. участка.
    • П. туфель.
  2. Ступень развіцця, велічыня, маштаб якой-н. з’явы.

    • Здарэнне набыло шырокія памеры.
  3. Колькасць і размяшчэнне націскных складоў у вершы або рытмічных адзінак у музыкальным такце (спецыяльны тэрмін).

    • Ямб — двухдольны п.
    • Вальсы пішуцца памерам у тры чвэрці.

|| прым. памерны, ✂.

памерзнуць, ✂; зак.

  1. Загінуць ад марозу (пра многіх, многае).

    • Кветкі памерзлі.
  2. Прабыць некаторы час на марозе, на холадзе.

    • Колькі мы памерзлі на дварэ.

памеркавацца, ✂; зак.

Прыйсці да ўзаемнага пагаднення, паладзіць.

  • Мы з ім як-небудзь памяркуемся.

памеркаваць, ✂; зак.

  1. Усебакова разгледзець, абдумаць што-н., дзелячыся сваімі думкамі, меркаваннямі.

    • Давайце разам памяркуем і вырашым, што будзем рабіць далей.
  2. Падумаўшы, разважыць, прыйсці да якога-н. вываду.

    • Ён памеркаваў і згадзіўся.

памерклы, ✂.

Няяркі, цьмяны.

  • П. малюнак.

памерлы, ✂.

Які памёр, перастаў жыць.

  • Шанаваць памяць памерлых (наз.).

памерці, ✂; зак.

  1. Перастаць жыць.

    • Маці даўно памерла.
    • П. ад ран.
  2. перан. Знікнуць, спыніцца (кніжн.).

    • Справа нашых бацькоў не памрэ.

|| незак. паміраць, ✂.

|| наз. паміранне, ✂.

памесны, ✂ (кніжн.).

Які мае адносіны да валодання зямлёй і да карыстання ёю на аснове феадальных правоў.

  • П. лад.

памесце, ✂, н.

Зямельнае ўладанне памешчыка.

  • Буйное п.