Verbum

зямлянка, ✂, ж.

Крытае паглыбленне ў зямлі, выкапанае для жылля, укрыцця.

|| прым. зямляначны, ✂.

зямляцтва, ✂, н.

1. Прыналежнасць па нараджэнню, жыхарству да адной мясцовасці (пра некалькі асоб).

2. Аб’яднанне ўраджэнцаў адной мясцовасці, краіны ў другой мясцовасці, краіне.

|| прым. зямляцкі, ✂.

зяпа, ✂, ж. (разм.).

Рот звера, рыбы, пашча, а таксама (груб.) пра рот чалавека.

• Заткні зяпу!

зярністы, ✂.

Які складваецца з зерняў (у 3 знач.).

• З. колас.
• Зярністая ікра (гатунак чорнай ікры).
• З. граніт.

|| наз. зярністасць, ✂.

зяхаць, ✂; незак. (разм.).

Хапаць паветра раскрытым ротам.

|| аднакр. зяхнуць, ✂.

|| наз. зяханне, ✂.

зяць, ✂, м.

Муж дачкі.

|| памянш. зяцёк, ✂ і зяцейка, ✂.

з-за, прыназ.

1. Ужыв. пры абазначэнні напрамку, руху адкуль-н., з месца, закрытага чым-н., з супрацьлеглага боку чаго-н.

   • Выглядваць з-за дзвярэй.
   • Дом віднеецца з-за агароджы.
   • Вылезці з-за стала.

2. Ужыв. пры ўказанні на прычыну, падставу дзеяння або пры ўказанні на асобу, што з’яўляецца прычынай чаго-н.

   • Спрачацца з-за дробязей.
   • З-за яго столькі непрыемнасцей.

з-над, прыназ.

Ужыв. пры абазначэнні прадмета ці месца, зверху або з верхняй часткі якога накіравана дзеянне.

• 3-над Прыпяці даносілася песня.

з-пад, прыназ.

1. Абазначае накіраванасць дзеяння з якога-н. месца, што знаходзіцца пад чым-н.

   • Выбрацца з-пад снегу.

2. Абазначае накіраванасць дзеяння, паяўлення з якога-н. месца, што знаходзіцца каля чаго-н.

   • Прыехалі з-пад Баранавіч.

3. Указвае на вызваленне ад якога-н. становішча, стану і пад.

   • Выйсці з-пад агню.
   • Уцячы з-пад варты.

4. Указвае на былое прызначэнне прадмета як ёмішча для чаго-н.

   • Бутэлька з-пад малака.

іанасфера, ✂, ж. (спец.).

Верхні слой зямной атмасферы, насычаны іонамі і свабоднымі электронамі.

|| прым. іанасферны, ✂.