Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

прад, прыназ. з Т звычайна ў мове паэзіі.

Тое, што і перад. Хлапцы памыліся рупліва, І ўсе з дарэктарам пачціва Пасталі ў рад прад абразамі. Колас. Мінуліся ліхія зімы, Другія зоры прад вачыма, І па-другому б’ецца сэрца. Купала.

прада, прыназ. з Т.

Тое, што і прад у спалучэнні прада мной (мною). Раптам — стаіць [дзяўчынка] прада мною сама. Кірэенка.

прадава́цца, ‑даюся, ‑даешся, ‑даецца; незак.

1. Незак. да прадацца.

2. Зал. да прадаваць.

прадава́ць, ‑даю, ‑даеш, ‑дае.

Незак. да прадаць.

•••

Дрыжыкі прадаваць — дрыжаць, трэсціся ад холаду.

За што купіў, за тое і прадаю гл. купіць.

прадаве́ц, ‑даўца, м.

Той, хто прадае што‑н. Кожны прадавец імкнуўся як мага вышэй падняць сваю клетку або жэрдачку, на якой сядзела птушка, каб спакусіць багатых пакупнікоў. Арабей. // Работнік магазіна, гандлёвага прадпрыемства, які прадае тавар пакупнікам. Там быў магазін, дзе загадчыкам і прадаўцом працавалі свае людзі. Новікаў.

прада́дзены, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад прадаць.

прада́жнасць, ‑і, ж.

Уласцівасць прадажнага (у 3, 4 знач.). Прадажнасць усіх пачуццяў пры ладзе капіталізму знайшла сваё выдатнае выяўленне ў шмат якіх мастацкіх творах. Кучар.

прада́жнік, ‑а, м.

Той, хто прадае, прадаў (у 2 знач.) каго‑, што‑н.; здраднік. Знайшоўся ж прадажнік, што цераз балота Чужынцаў правёў, каб людзей загубіць. Зарыцкі.

прада́жніца, ‑ы, ж.

Жан. да прадажнік.

прада́жніцкі, ‑ая, ‑ае.

1. Уласцівы прадажніку; здрадніцкі. Прадажніцкае забойства.

2. перан. Каварны, падманлівы; на якога нельга спадзявацца.