Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

гасцінны, .

Які любіць прымаць і частаваць людзей.

  • Г. чалавек.

|| наз. гасціннасць, .

гасціны:

  • гасціны двор — у некаторых гарадах: спецыяльна пабудаваныя гандлёвыя рады, звычайна каменныя.

|| прым. гасцінадворскі, .

  • Гасцінадворскія купцы.

гасціць, ; незак.

Жыць у каго-н. на становішчы госця.

  • Г. у родных.

гасцяваць, ; незак.

Тое, што і гасціць.

|| наз. гасцяванне, .

гатавальня, , ж.

Каробка з наборам чарцёжных інструментаў.

гатавацца, ; незак.

  1. Варыцца (пра ежу).

    • На пліце гатуецца крупнік.
    • У чайніку гатуецца вада (кіпіць).
  2. да чаго або з інф. Рыхтавацца да чаго-н., да якой-н. дзейнасці.

    • Г. к вяселлю.

|| зак. згатавацца, .

гатаваць, ; незак.

  1. Варыць ежу.

    • Г. вячэру.
    • Г. малако (кіпяціць).
  2. Прыводзіць у прыгодны для карыстання стан.

    • Г. цёплае адзенне да зімы.
    • Г. насенне да пасеву.

|| зак. згатаваць, .

|| наз. гатаванне, .

гатовы, .

  1. да чаго і з інф. Які зрабіў усе неабходныя прыгатаванні.

    • Г. да ад’езду.
  2. на што або з інф. Які схільны зрабіць што-н., з якім можа што-н. адбыцца.

    • Г. памагаць садзіць бульбу.
    • Бульба гатова зацвісці.
  3. Канчаткова зроблены, годны для ўжывання, выкарыстання.

    • Абед г.
    • Гатовыя дэталі.
    • На ўсім гатовым (наз. на поўным забеспячэнні).
  4. толькі кар. ф., у знач. вык. Выражае канчатковы вынік якога-н. дзеяння або стану і ўжываецца ў значэннях: 1) памёр, сканаў; 2) зусім п’яны (разм.).

гатоўка, , ж. (разм.).

Наяўныя грошы.

  • Заплаціў пяць тысяч гатоўкаю.

гатоўнасць, , ж.

  1. Стан, пры якім усё зроблена, падрыхтавана да чаго-н.

    • Баявая г.
  2. Згода зрабіць што-н.

    • Выказаць г. выканаць заданне.