Verbum

гаварыць, ✂; незак.

1. Карыстацца вуснай мовай, валодаць якой-н. мовай, вымаўляць словы.

   • Дзіця яшчэ мала гаворыць.
   • Г. па-іспанску.
   • Манера г.

2. Выражаць вусна думкі, паведамляць.

   • Г. праўду.
   • Г. павольна.
   • Газета гаворыць пра дасягненні беларускіх ільнаводаў.

3. Выказваць думку, меркаванне, абмяркоўваць што-н.

   • Аб поспехах айчыннай касманаўтыкі гаворыць уся краіна.

4. Весці гутарку, размаўляць.

   • Г. з табою немагчыма.

5. перан., пра што, аб чым і за што. Сведчыць, паказваць на што-н.

   • Гэты выпадак гаворыць пра многае.
   • Гэта гаворыць само за сябе (не патрэбна ніякіх доказаў, тлумачэнняў).

6. перан., у кім. Праяўляцца ў чыіх-н. паводзінах, словах і пад.

   • У ім гаворыць сумленне.

◊

• Гаварыць на розных мовах — не разумець адзін аднаго.

|| зак. сказаць, ✂.

|| наз. гаварэнне, ✂.

гавець, ✂; незак.

У веруючых: пасціць і хадзіць у царкву, рыхтуючыся да споведзі і прычасця.

|| наз. гавенне, ✂.

гаворка, ✂, ж.

1. Дзелавая ці сардэчная размова; словы, выказванне аднаго з субяседнікаў.

   • Гаворка ў іх не ладзілася.
   • Пра што ідзе гаворка?

2. Пагалоска. Пайшла нядобрая гаворка па вёсцы.

3. Мясцовая разнавіднасць тэрытарыяльнага, абласнога дыялекту.

   • Чэрвеньская гаворка.
   • Гаворкі Маладзечаншчыны.

4. Мова як сродак зносін паміж людзьмі (звычайна пра вусную гутарковую мову).

   • Госці з Кіева добра разумелі беларускую гаворку.

◊

• Пустая гаворка — непатрэбная, бескарысная размова, балбатня.

гавот, ✂, м.

Старадаўні французскі танец, а таксама музыка да гэтага танца.

гавядзіна, ✂, ж. (абл.).

Ялавічына.

|| прым. гавяджы, ✂.

гага, ✂, ж.

Палярная нырцовая качка з каштоўным мяккім цёплым пухам.

|| прым. гагачы, ✂.

гагара, ✂, ж.

Вялікая паўночная вадаплаўная птушка з густым пер’ем.

|| прым. гагаравы, ✂ і гагарыны, ✂.

• Атрад гагаравых (наз.).
• Гагарынае пер’е.

гагарка, ✂, ж.

Паўночная марская птушка велічынёй з невялікую качку.

гагатаць, ✂; незак.

1. Пра гусей: абзывацца крыкам, падобным на гукі «га-га-га».

2. Моцна, нястрымна смяяцца (разм.).

|| наз. гагатанне, ✂.

гагаузы, ✂, м.

Народ, які жыве ў Малдавіі, на Украіне і ў Балгарыі.

|| ж. гагаузка, ✂.

|| прым. гагаузскі, ✂.

• Гагаузская мова (цюркскай сям’і моў).