Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні
абвгдеёжзійклмнопрстуфхцчшэюя

тыгель, ✂, м. (спец.).

  1. Пасудзіна з вогнетрывалага матэрыялу для плаўкі, варкі, нагрэву чаго-н. на моцным агні.

  2. Металічная пліта друкарскай машыны для прыціскання паперы да пакрытай фарбай друкарскай формы.

|| прым. тыгельны, ✂.

тыгр, ✂, м.

Буйная драпежная млекакормячая жывёліна сямейства кашэчых з паласатай шкурай.

|| прым. тыгравы, ✂ і тыгрыны, ✂.

тыграня, ✂ і тыгранё, ✂, н.

Дзіцяня тыгра.

тыгрыца, ✂, ж.

Самка тыгра.

тыдзень, ✂, м.

  1. Адзінка вылічэння часу, роўная сямі дням, ад панядзелка да нядзелі ўключна.

    • Панядзелак — першы дзень тыдня.

  2. Адрэзак часу ў сем дзён, сямідзённы тэрмін.

    • Застаўся т. адпачынку.

  3. чаго або які. Сем дзён, прысвечаных якому-н. грамадскаму мерапрыемству, прапагандзе чаго-н. і пад.

    • Т. паэзіі.

|| прым. тыднёвы, ✂.

тыкацца​1, ✂; незак. (разм.).

  1. Тыцкаць мордай у што-н.

    • Кот бегаў, тыкаўся мордай у плот.

  2. Мітусліва рухацца, стараючыся пранікнуць куды-н.

    • Т. ва ўсе дзверы.

|| зак. ткнуцца, ✂.

|| наз. тыканне, ✂.

тыкацца​2, ✂; незак. (разм.).

Звяртацца да каго-н. на «ты».

|| наз. тыканне, ✂.

тыкаць​1, ✂; незак.

  1. Поркаць чым-н. у што-н.

    • Т. кіем у зямлю.

  2. Утыкаць, усоўваць у што-н.

    • Т. кнопкі ў сцяну.

  3. Падносіць блізка, паказваць на каго-, што-н.

    • Т. пальцам у кожную літару.

  4. перан. Уключаць, накіроўваць (разм. неадабр.).

    • Т. ва ўсе камісіі.

  5. перан. Пастаянна напамінаць, гаварыць аб кім-, чым-н., упікаць чым-н., папракаць (разм. неадабр.).

◊

  • Тыкаць носам (разм. неадабр.) — звяртаць чыю-н. увагу на што-н. (віну, учынак і пад.; звычайна ў грубай форме).

  • Тыкаць у нос каму (каго-што) або кім-чым (разм. неадабр.) — тое, што і тыкаць 1 (у 5 знач.).

|| зак. ткнуць, ✂ і тыкнуць, ✂.

|| незак. патыкаць, ✂.

|| наз. тыканне, ✂.

тыкаць​2, ✂; незак. (разм. неадабр.).

Звяртацца да каго-н. на «ты».

|| наз. тыканне, ✂.

тыл, ✂, м.

  1. Задняя частка, старана чаго-н.; частка, старана, процілеглая пярэдняй.

    • Зайсці з тылу.

  2. Тэрыторыя, размешчаная ззаду лініі фронту.

    • Ударыць у т. праціўніку.

  3. звычайна мн. Сукупнасць часцей, падраздзяленняў і ўстаноў, якія ствараюцца для матэрыяльнага, тэхнічнага і медыцынскага забеспячэння войск.

  4. перан. У час вайны: уся краіна ў процілегласць фронту.

    • Працаўнікі тылу.

|| прым. тылавы, ✂.