Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

правесці, ; зак.

  1. Прымусіць або памагчы прайсці куды-н., праз што-н.

    • П. атрад цераз балота.
    • П. праз агароды.
  2. Вызначыць, прачарціць.

    • П. граніцу.
  3. чым па чым. Зрабіць рух чым-н. прыціснутым да паверхні.

    • П. рукой па валасах.
  4. Пракладваючы, збудаваць.

    • П. канал.
    • П. тэлефон.
  5. Развітваючыся, прайсці разам з кім-н. да якога-н. месца.

    • П. сястру на вакзал.
  6. Адправіць куды-н.

    • П. сына ў армію.
    • Дзяжурны па станцыі правёў апошні поезд.
  7. Паглядзець услед таму, хто або што аддаляецца.

    • П. каго-н. вачамі.
  8. Дамагчыся ажыццяўлення чаго-н.

    • П. ідэю ў жыццё.
  9. Выканаць, ажыццявіць, зрабіць (якія-н. дзеянні, работу).

    • П. уборку ўраджаю.
    • П. рэпетыцыю.
  10. Тое, што і аформіць (у 2 знач.; спец.).

    • П. рахункі па касавай кнізе.
  11. Пражыць, прабыць які-н. час дзе-н. або якім-н. спосабам.

    • П. некалькі гадоў у ссылцы.
    • Весела п. свята.
  12. Ашукаць, перахітрыць (разм.).

    • Гэтага чалавека цяжка п.

|| незак. праводзіць, .

|| наз. правядзенне, , правод, , праводка, і праводзіны, .

  • Правод або праводка суднаў цераз канал.
  • Праводка лініі.
  • Праводка рахункаў.

праветрыцца, ; зак.

  1. Ачысціцца ад дрэннага паветра прытокам свежага; прасушыцца на ветры.

    • Пакой добра праветрыўся.
    • Зерне праветрылася.
  2. Асвяжыцца, пабыць на свежым паветры.

  3. перан. Развеяцца, набрацца новых уражанняў, заняцца чым-н. дзеля адпачынку, забавы (разм.).

    • Трэба паехаць у падарожжа, каб п.

|| незак. праветрывацца, .

|| наз. праветрыванне, .

праветрыць, ; зак.

  1. Асвяжыць прытокам свежага паветра.

    • П. хату.
  2. Пад уздзеяннем паветра ачысціць, засцерагчы ад псавання.

    • П. зімовае адзенне.

|| незак. праветрываць, .

|| наз. праветрыванне, .

правець, ; незак.

Рабіцца правейшым, больш кансерватыўным у палітычных адносінах.

|| зак. паправець, .

правідла, , н. (спец.).

  1. Лінейка для праверкі правільнасці каменнай кладкі, тынкоўкі.

  2. Прыстасаванне ў форме ступні чалавека, якая кладзецца ў боты, іншы абутак для захавання яго формы.

правізар, , м.

Аптэчны работнік, фармацэўт вышэйшай кваліфікацыі.

|| прым. правізарскі, .

правізія, , ж.

Прадукты харчавання.

|| прым. правізійны, .

правізорны, (кніжн.).

Папярэдні або часовы.

  • Правізорная ацэнка.

правіла, , н.

  1. Палажэнне, якое выражае заканамернасць, пастаянныя суадносіны якіх-н. з’яў.

    • Граматычныя правілы.
    • Па ўсіх правілах (так, як трэба; разм.).
  2. звычайна мн. Пастанова, палажэнне, якія абавязваюць захоўваць пэўны парадак пры выкананні чаго-н.

    • Правілы вулічнага руху.
    • Правілы ўнутранага распарадку.
  3. Склад думак, норма паводзін, прывычка.

    • Чалавек строгіх правіл.
    • Узяць сабе што-н. за п.

  • Як правіла — звычайна, найчасцей.

правільны, .

  1. Які не адступае ад правіл, норм, прапорцый.

    • Правільнае напісанне.
    • Правільныя рысы твару.
  2. Заканамерны, рэгулярны.

    • Правільная змена пор года.
  3. Які адпавядае сапраўднасці, такі, як патрэбна.

    • П. адказ.
    • Правільнае разуменне сучаснага становішча.
  4. Пра многавугольнік: які мае роўныя вуглы і стораны; пра мнагаграннік: які мае грані — аднолькавыя правільныя многавугольнікі і роўныя мнагагранныя вуглы пры вяршынях.

|| наз. правільнасць, .