Verbum

полюс, ✂, м.

1. Адзін з двух пунктаў перасячэння ўяўнай восі вярчэння Зямлі з зямной паверхняй, а таксама мясцовасць вакол гэтых пунктаў.

   • Паўночны п.
   • Паўднёвы п.

2. Адзін з двух супрацьлеглых канцоў электрычнага ланцуга або магніта (спец.).

   • Дадатны, адмоўны п.

3. перан. Што-н. зусім супрацьлеглае чаму-н. іншаму (кніжн.).

   • Гэтыя характары — два полюсы.

○

• Полюсы свету (спец.) — пункты перасячэння нябеснай сферы т.зв. воссю свету, вакол якой адбываецца сутачнае вярчэнне гэтай сферы.

  • Паўночны і Паўднёвы полюсы свету.

• Полюсы холаду (спец.) — вобласці найбольш нізкіх зімовых тэмператур на зямной паверхні.

• Магнітныя полюсы Зямлі (спец.) — пункты на зямной паверхні, у якіх магнітная стрэлка з гарызантальнай воссю вярчэння прымае вертыкальнае становішча.

|| прым. полюсны, ✂.

• П. ток.

помач, ✂, ж.

Дапамога, падмога.

• Ад дзяцей маю добрую п.

помеж, прысл.

1. прысл. Поруч, побач.

   • Ісці п.

2. прыназ. (у спалуч. з прыназ. «з»). Поруч, побач з кім-, чым-н.

   • Стаяць п. з бацькам.

помесь, ✂, ж.

1. Жывёліна або расліна, атрыманая ад скрыжавання розных парод, гатункаў.

   • Мул — л. асла з кабылай.

2. перан. Мешаніна, сумесь чаго-н. разнароднага.

   • П. натуралізму з пошласцю.

помнік, ✂, м.

1. Скульптурнае або архітэктурнае збудаванне ў знак ушанавання памяці каго-, чаго-н.

   • П. Максіму Багдановічу.

2. Прадмет культуры мінулага.

   • Археалагічны п.
   • Помнікі пісьменнасці (старажытныя рукапісы).

помніцца, ✂; незак.

1. Захоўвацца, утрымлівацца ў памяці, не забывацца.

   • Мне помняцца тыя дні.

2. З ас. адз. помніцца ужыв. як пабочн. сл. у знач.: як у памяці.

   • Помніцца, вы тады прыходзілі да нас.

помніць, ✂; незак.

Трымаць у памяці, не забываць.

• П. сваё маленства.
• П. верш на памяць.
• П. пра сяброў.
• П. аб сваіх абавязках.

◊

• Не помніць сябе ад чаго — будучы ўсхваляваным, не кантраляваць сваіх дзеянняў, учынкаў.

• Не п. сябе ад шчасця.

помпа​¹, ✂, ж.

Прыстасаванне, якім пампуюць вадкасць, газ; насос.

• Пажарная п.

|| прым. помпавы, ✂.

• Помпавая станцыя.

помпа​², ✂, ж. (кніжн.).

Непраўдзівая, паказная пышнасць.

• Рабіць што-н. з помпай.

помслівы, ✂.

Схільны да помсты.

• П. чалавек.

|| наз. помслівасць, ✂.