Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

народніцтва, , н.

Грамадска-палітычны рух у Расіі ў другой палове 19 ст., які ідэалізаваў сялянскую абшчыну і імкнуўся цераз яе ажыццявіць ідэі сялянскай дэмакратыі і пераходу да сацыялізму, мінуючы капіталізм.

|| прым. народніцкі, .

народны, .

  1. гл. народ.

  2. Які належыць усяму народу, дзяржаўны.

    • Народная інтэлігенцыя.
    • Народная гаспадарка
  3. Цесна звязаны з народам, уласцівы духу народа, яго культуры, светапогляду.

    • Народная паэзія.
  4. У назвах некаторых устаноў, арганізацый, пасад: выбраны народам, які ажыццяўляецца прадстаўнікамі народа.

    • Н. суд.
    • Н. кантроль.
  5. У складзе ганаровых званняў, якія надаюцца дзеячам культуры.

    • Н. паэт.
    • Н. мастак.
    • Н. настаўнік.

|| наз. народнасць, .

нарокам, прысл. (разм.).

Жартам, не ўсур’ёз.

  • Я н. так сказаў.

наросхрыст, прысл.

Расшпіліўшыся, расхінуўшы краі вопраткі.

  • Паліто н.
  • Душа н. (перан. пра адкрытага, шчырага чалавека).

нарты, , ж.

Доўгія, вузкія сані ў народаў Поўначы для язды на сабаках або аленях.

|| прым. нартавы, . Н. шлях.

нарубіць, ; зак. (спец.).

Вырубіць, здабыць у шахце (пра каменны вугаль).

  • Н. вугалю.

нарукаўнік, , м.

Чахол, які надзяваецца зверху рукавоў сарочкі, пінжака (да локцяў) для аховы іх ад забруджвання, зносу ў час работы.

нарукаўны, .

Які знаходзіцца на рукаве.

  • Н. знак.
  • Нарукаўная павязка.

наруку, прысл. (разм.).

Выгадна, зручна, дарэчы.

  • Гэта яму н.

наручнікі, , м.

Металічныя кольцы, злучаныя ланцужком, якія надзяваюцца на рукі злачынцам, зняволеным.