Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

нагуляцца, ; зак.

Уволю пагуляць.

нагуляць, ; зак.

  1. што і чаго. Пасучыся, стаць тлустым, прыбавіць у вазе (пра жывёлу).

    • Н. тлушчу.
  2. Гуляючы, набыць каго-, што-н. (разм.).

    • Н. апетыт.
    • Н. дзіця (груб.).
  3. што і чаго. Гуляючы ў якую-н. гульню, выйграць што-н. (разм.).

    • Н. грошай.
  4. Правесці нейкі час гуляючы (разм.).

    • Не вельмі тут нагуляеш.

|| незак. нагульваць, .

|| наз. нагул, .

над (нада), прыназ.

  1. Ужыв. пры абазначэнні размяшчэння, знаходжання каго-, чаго-н. у якіх-н. адносінах.

    • Туман над возерам.
    • Вёска над Прыпяццю.
    • Нада мной.
  2. Ужыв. для абазначэння накіраванасці дзеяння на што-н.

    • Сядзець над задачай.
  3. У спалучэнні з займеннікам «усе» паказвае на вышэйшае праяўленне ўласцівасцей данага дадзенага прадмета.

    • Мароз над усімі маразамі.

над... (над’..., нада...), прыстаўка.

I. Утварае дзеясловы са знач.:

  1. павелічэнне чаго-н. чым-н., напр. надбудаваць;
  2. няпоўнага дзеяння, якое распаўсюджваецца на частку чаго-н., напр., надпіць, надламаць, над’есці, надарваць.

ІІ. Утварае назоўнікі і прыметнікі са знач. паверх, звыш чаго-н., напр. надброўе, надгартанны.

надаедлівы, .

Тое, што і надакучлівы.

  • Надаедлівыя мухі.

надаесці, ; зак.

Тое, што і надакучыць.

|| незак. надаядаць, .

надаіць, ; зак.

Атрымаць даеннем якую-н. колькасць малака.

|| незак. надойваць, .

надакучлівы, .

Такі, які дакучае.

  • Н. чалавек.

|| наз. надакучлівасць, .

надакучыць, ; зак.

Зрабіцца непрыемным сваёй аднастайнасцю, паўтарэннем.

  • Н. пытаннямі.
  • Надакучыла гуляць.

|| незак. надакучваць, і надакучаць, .

надалей, прысл.

На будучы час, на потым.

  • Падтрымліваць і н. сяброўскія адносіны.