Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

муха, , ж.

Агульная назва шырокараспаўсюджаных двухкрылых насякомых.

  • Пакаёвыя мухі.
  • Рабіць з мухі слана (перан. значна перабольшваць што-н.).
  • Мухі не пакрыўдзіць (пра добрага, спакойнага чалавека).

  • Быць пад мухай (разм.) — быць п’янаватым.

  • З мухамі ў носе — з норавам.

|| памянш. мушка, .

|| прым. мушыны, .

мухаедка, , ж.

Насякомае з атрада рыючых або пясочных вос, якое корміць сваіх лічынак мухамі.

мухалоўка, , ж.

  1. Прыстасаванне для знішчэння мух.

  2. Птушка сямейства вераб’іных.

    • Шэрая м.
  3. Членістаногая жывёліна-мнаганожка, якая ловіць мух і іншых насякомых.

|| прым. мухаловачны, і мухалоўкавы, .

  • Сямейства мухалоўкавых (наз.).

мухамор, , м.

Ядавіты грыб з чырвонай або жоўтай шапкай у белыя крапінкі.

муціцца, ; незак.

Рабіцца мутным (пра вадкасць; у 1 знач.).

  • Вада ў ручаі муціцца.

|| зак. замуціцца, і памуціцца, .

муціць, ; незак.

  1. Рабіць мутным (вадкасць).

    • М. ваду.
  2. перан. Не даваць спакою, трывожыць.

    • Душу муціць неспакой.
  3. пераважна безас., каго-што. Браць на ваніты.

    • Яго муціла ад лякарства.

|| зак. замуціць, і памуціць, .

  • Ён вады не замуціць нікому (перан. пра вельмі сціплага, ціхага чалавека).

муць, , ж.

  1. Дробныя часцінкі ў вадкасці, якія робяць яе непразрыстай, каламутнай.

  2. перан. Туман, смуга; імгла.

    • М. вісіць у паветры.
  3. перан. Аб цяжкім душэўным стане (разм.).

    • М. на душы.

мучанік, , м.

Той, хто перанёс ці пераносіць якія-н. мукі, пакуты.

  • Хрысціянскія мучанікі.

|| ж. мучаніца, .

мучністы, .

  1. Які змяшчае ў сабе муку або крухмал.

    • Мучністая бульба.
  2. Падобны чым-н. на муку.

    • М. налёт на раслінах.

|| наз. мучністасць, .

мучны, .

  1. гл. мука.

  2. Прыгатаваны з мукі.

    • Мучныя аладкі.
    • Любіць мучное (наз.).