Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

кінематыка, , ж.

Раздзел механікі, які вывучае рух цел без уліку іх масы і ўздзеяння на іх сіл.

|| прым. кінематычны, .

кінескоп, , м.

Прыёмная электронна-прамянёвая трубка тэлевізара, якая дае відарыс.

|| прым. кінескопны, .

кінетыка, , ж.

Раздзел механікі, які ўключае дынаміку і статыку.

|| прым. кінетычны, .

кінжал, , м.

Колючая зброя ў выглядзе клінка, вострага з двух бакоў і звужанага на канцы.

|| прым. кінжальны, .

кінжальны, .

  1. гл. кінжал.

  2. Які дзейнічае, робіцца на вельмі блізкай адлегласці (спец.).

    • К. агонь.

кіно, нескл., н.

  1. Тэатр, дзе на экране дэманструюць фільмы.

  2. Тое, што і кінематаграфія.

  3. Тое, што і кінафільм.

    • Паглядзець цікавае к.

|| прым. кіношны, .

кінолаг, , м.

Спецыяліст па кіналогіі.

кіношнік, , м.

  1. Работнік кінематаграфіі.

  2. Любіцель хадзіць у кіно.

|| ж. кіношніца, .

кінуцца, ; зак.

  1. Хутка рынуцца куды-н.

    • К. на дапамогу.
    • К. на ворага.
    • К. шукаць украдзеныя рэчы.
    • К. на ложак (імкліва легчы, сесці на ложак).
    • К за кім-н.
    • К. бегчы.
    • К. дапамагаць.
    • К. на шыю каму-н.
    • Сабака кінуўся пад ногі каму-н. (напаў на каго-н.).
    • К. ў вочы (перан. стаць асабліва прыметным).
  2. Скокнуць з вышыні.

    • К. з берага ў рэчку.

|| незак. кідацца, .

кінуць, ; зак.

  1. Выпусціўшы з рукі, прымусіць або даць паляцець і ўпасці.

    • К. камень.
    • К. гранату.
    • К. пінжак на крэсла.
    • К. снежкай у каго-н.
  2. Тое, што і выкінуць (у 1 знач.).

    • К. гнілаваты яблык у памыйнае вядро.
  3. перан. Хутка перамясціць, накіраваць, паслаць куды-н.

    • К. атрад на выкананне задання.
    • Лодку кінула (безас.) на каменне (рэзка аднесла).
    • К. позірк на каго-, што-н. (зірнуць, хутка пагладзець).
    • Сонца кінула прамень.
    • К. кпіну, заўвагу (вымавіць мімаходзь).
  4. каго-што і інф. Пайшоўшы, пакінуць; перастаць рабіць што-н.

    • Кажуць, ён кінуў жонку.
    • К. курыць.
    • К. вучобу (перастаць вучыцца).
  5. Працягнуць ніткі праз бёрда (спец.).

    • К. у бёрда.
  6. безас., каго-што ў што. Ахапіць, працяць чым-н.

    • К. у пот, у гарачку, у сон.
  7. кінь(це), таксама з. інф. Ужыв. ў знач. спыні(це), не трэба, хопіць (разм.).

    • Кіньце спрачацца.

|| незак. кідаць, .

|| наз. кіданне, .