асты́ць, астыну, астынеш, астыне; зак.
1. Стаць халодным, прастыць. Чай астыў. Абед астыў. □ Куй жалеза, пакуль не астыла яно! Купала. Пятрусь падкідаў вуг[о]лле ў топку, каб паравоз не астыў часам. Лынькоў. Хата за ноч добра такі астыла. Значыць, памацнеў мароз. Пестрак. // Аддаўшы цяпло, прыйсці ў нармальны стан (пра цела). Як конь астыў, [фурманшчык] звадзіў яго пад студню напаіць і ўсыпаў яму аўса. Чорны. Відаць, іх [двух маладых хлопцаў] вось толькі што выклікалі з вечарынкі, яны яшчэ не астылі ад полькі. Лужанін.
2. перан. Стаць спакайнейшым, страціць жвавасць. [Крушынскі:] — Я ўжо астыў. Мне сёлета стукнула сорак год. Бядуля. // Супакоіцца, апамятацца пасля гневу, злосці і пад. Валя ўмомант астыла, і ў словах яе не было ні злосці, ні знявагі да мачыхі. Васілевіч. // Страціць да каго‑, чаго‑н. цікавасць, перастаць цікавіцца кім‑, чым‑н. У Леаніда ўзнікла раўнівае падазрэнне — а можа, яна [Аля] ўжо астыла да яго, можа, гэта спатканне ўжо не ў радасць? Мележ. [Мацвей:] — Я загаруся: вот, здаецца б, усе зрабіў — а назаўтра вазьму і астыну. Лобан. Перамяніўся і.. [Баран] сам. Стаў крыклівы дома, менш бавіўся з дзецьмі, астыў да жонкі. Дамашэвіч. // Аслабець, знікнуць (пра пачуцці). Каб не даць астыць пачуццю .. салідарнасці, ён голасна крыкнуў: — Вольга! Жонка, стань перада мной, як ліст перад травой: ідзі сустракаць маіх прыяцеляў! Колас.
астэа...,
Першая частка складаных слоў, якая па значэнню адпавядае словам «косць» і «касцявы», напрыклад: астэасклероз, астэалогія, астэаміэліт.
астэалагі́чны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да астэалогіі.
астэало́гія, ‑і, ж.
Раздзел анатоміі, які вывучае форму і структуру касцей.
[Ад грэч. osteon — косць і logos — вучэнне.]
астэаміэлі́т, ‑у, М ‑ліце, м.
Спец. Запаленне касцявога мозгу, якое звычайна пашыраецца на ўсе слаі косці.
[Ад грэч. osteon — косць і myelos — мозг.]
астэасклеро́з, ‑у, м.
Спец. Хваравітае ўшчыльненне косці.
[Н.-лац. osteosclerosis.]
астэатамі́я, ‑і, ж.
Спец. Аперацыя рассячэння косці з мэтай выпраўлення яе або падаўжэння.
[Ад грэч. osteon — косць і tome — рэзанне.]
астэ́нік, ‑а, м.
1. Чалавек, будове цела якога характэрны высокі рост, хударлявасць, доўгая шыя, выцягнуты чэрап, вузкі, рэзка акрэслены твар.
2. Чалавек, які пакутуе ад астэніі.
астэні́чны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да астэніі.
астэні́я, ‑і, ж.
Стан агульнай слабасці арганізма; бяссілле.
[Ад грэч. astheneia.]