Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прадмова Скарачэнні Кніга ў PDF/DjVu

дэклама́тарка, ‑і, ДМ ‑рцы; Р мн. ‑рак ж.

Разм. Жан. да дэкламатар.

дэклама́тарскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да дэкламатара. Дэкламатарскія здольнасці.

дэкламацы́йны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да дэкламацыі. Дэкламацыйная выразнасць. Дэкламацыйны пафас. □ Андрэй таксама спяваў у хоры, удзельнічаў у дэкламацыйным гуртку. Хведаровіч.

дэклама́цыя, ‑і, ж.

Выразнае чытанне мастацкіх твораў на памяць; майстэрства выразнага чытання. Шапятовіч праваліўся з сваёй дэкламацыяй: сам ледзь не плакаў, чытаючы творы, а хлопцы засталіся абыякавымі. Кучар. // перан. Штучна прыўзнятая манера гаварыць. Сустракаюцца ў .. [зборніку] і творы, якія з’яўляюцца мімалётным водгукам на падзеі, і творы, у якіх пачуццё падменена дэкламацыяй. Шкраба.

[Ад лац. deklamatio — выпрацоўка красамоўства.]

дэкларава́нне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. дэклараваць.

дэкларава́цца, ‑руецца.

Зал. да дэклараваць.

дэкларава́ць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак. і незак., што.

1. Выступіць (выступаць) з дэкларацыяй (у 1 знач.); урачыста абвясціць (абвяшчаць). Дэклараваць права нацый на самавызначэнне.

2. Паказваць абстрактна, не па-мастацку.

[Ад лац. declarare — заяўляць, аб’яўляць.]

дэклараты́ўны, ‑ая, ‑ае.

Які мае форму дэкларацыі (у 1 знач.); урачысты. Дэкларатыўныя абяцанні.

дэкларацы́йнасць, ‑і, ж.

Уласцівасць дэкларацыйнага.

дэкларацы́йны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да дэкларацыі; у форме дэкларацыі (у 1 знач.). Дэкларацыйная заява.