Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні
абвгдеёжзійклмнопрстуфхцчшэюя

посніца, ✂, ж. (разм.).

Посная ежа, нішчымніца.

посны, ✂.

  1. гл. пост ​2.

  2. Без мяса і малака, не скаромны.

    • Посная вячэра.

  3. Не тлусты.

    • Посная свініна.

  4. перан. Хмуры, сумны (пра выраз твару, усмешку і пад.; разм. жарт.).

  5. перан. Пра від, знешні выгляд: прытворна сціплы, ханжаскі (разм. жарт.).

    • Твар п., як на маленні.

|| наз. поснасць, ✂.

поспех, ✂, м.

  1. Удача ў дасягненні чаго-н.

    • Дабіцца поспеху.
    • З тым жа поспехам. (перан. з такім жа вынікам).

  2. Агульнае прызнанне.

    • Кніга мае п.

  3. мн. Добрыя вынікі ў рабоце, вучобе і пад.

    • Сын робіць поспехі па фізіцы.
    • Як вашы поспехі? (як справы?; разм.).

◊

  • З поспехам — лёгка, паспяхова, без цяжкасцей.

  • Тут можна з поспехам прымяніць гэты метад.

пост​1, ✂, м.

  1. Асоба або група людзей, якія вядуць назіранне за чым-н. або ахоўваюць што-н.

    • Міліцэйскі п.

  2. Месца, пункт, адкуль вядзецца назіранне, дзе знаходзіцца ахова.

    • Баявы п.
    • Памерці на пасту (перан. пры выкананні абавязкаў).

  3. Адказная пасада.

    • Заняць высокі п.

  4. Месца, у якім сканцэнтравана кіраванне рознымі тэхнічнымі сродкамі, сігналамі.

    • Цэнтральны п.

|| прым. паставы, ✂.

  • Паставая будка.
  • Паставая служба.
  • Паставая ведамасць (службовы дакумент каравула).

пост​2, ✂, м.

Устрыманне ад скаромнай ежы, згодна з царкоўным патрабаваннем, а таксама перыяд такога ўстрымання.

  • Вялікі п.

|| прым. посны, ✂.

  • Посныя дні.

пост..., прыстаўка.

Утварае прыметнікі і назоўнікі са знач. надыходу, працякання чаго-н. пасля чаго-н., услед за чым-н., напр. постінфекцыйны, пострадыяцыйны, постсавецкі, постпазіцыя, посттаталітарызм.

постаць​1, ✂, ж.

Стан, фігура.

  • Жаночая п. (стройная п. Значная п. у палітычным жыцці краіны (перан.).

постаць​2, ✂, ж.

Палоска збажыны, занятая адной жняёй у час жніва.

  • Дажаць сваю п.

пострах, ✂, м.

Пагроза, строгае папярэджанне або пакаранне як мера засцярогі ад магчымых правіннасцей у будучым.

  • Сварыцца на сына для постраху.

пострыг, ✂, м.

Царкоўны абрад прыняцця манаства, які суправаджаецца падстрыганнем валасоў.

  • Прыняць п.