Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

подых, , м.

Лёгкі рух паветра.

  • П. ветру.
  • П. ранняй восені (перан. набліжэнне).

поедам:

  • поедам есці каго (разм.) — бесперастанку дапякаць папрокамі, лаянкай.

поезд, , м.

  1. Састаў счэпленых чыгуначных вагонаў, якія прыводзяцца ў рух лакаматывам.

    • Прыгарадны п.
    • Таварны п.
  2. Шэраг павозак, якія едуць адна за другой.

    • Санны п.
    • Вясельны п. (у народным вясельным абрадзе).

|| прым. паязны, .

пожня, , ж. (абл.).

Зжатае хлебнае поле або сенажаць.

|| прым. пожневы, .

поза, , м.; , ж..

  1. Пастава цела.

    • Ляжаць у нязручнай позе.
  2. перан. Прытворства, няшчырыя паводзіны, рысоўка.

    • Не верце яму, гэта толькі п.

позва, , ж.

Пісьмовае паведамленне аб выкліку куды-н., павестка.

  • П. у суд.

позірк, , м.

Накіраванасць зроку на каго-, што-н.

  • Кінуць п.

  • 3 першага позірку — па першаму ўражанню.

позна... (а таксама пазна...).

Першая частка складаных слоў са знач.:

  • 1) позні (у 1 знач.), напр. познаантычны, познарэнесансны; позналедніковы (перыяд);
  • 2) позні (у 3 знач.), напр. познавыспяваючы.

позна, пазней, прысл.

  1. Пад канец або пасля якога-н. часу.

    • Вярнуўся п. ўночы.
  2. Не ў тэрмін, пасля ўстаноўленага ці патрэбнага часу.

    • Заявы падаваць ужо п.

позні, .

  1. Пра час дня, года, перыяд развіцця чаго-н.: які набліжаецца да свайго канца, ужо праходзіць.

    • П. вечар.
    • Позняя восень.
  2. Які затрымаўся з наступленнем, запознены.

    • П. прыход.
    • Сёлета вясна позняя.
    • Позняе раскаянне.
  3. Які паяўляецца пасля ўсіх іншых.

    • Познія кветкі.
    • Познія гатункі яблыкаў.