Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

зжоўклы, (разм.).

Тое, што і зжаўцелы.

  • Зжоўклая трава.

зжынаць, ; незак.

Тое, што і жаць.

зжыцца, ; зак.

  1. Жывучы разам, звыкнуцца, здружыцца.

    • З. з новымі таварышамі.
  2. перан., з чым. Прывыкнуць.

    • З. з абставінамі.
    • З. з вобразам (пра акцёра: пераўвасобіцца ў мастацкі вобраз).

|| незак. зжывацца, .

зжыць, ; зак.

  1. каго (што) з чаго і без дапаўнення. Стварыўшы невыносныя ўмовы, не даць жыць каму-н. дзе-н.

    • Зжылі злоснікі добрага чалавека.
    • З. са свету (змучыць чым-н.).
  2. Пазбавіцца ад чаго-н., выкараніць у сабе што-н.

    • З. недахопы.
  3. Пражыць (жыццё, многа гадоў і пад.).

    • Чалавек жыццё зжыў і розуму не набраўся.

|| незак. зжываць, .

ззаду, прысл.

  1. прысл. З задняга боку.

    • Напасці з.
  2. прыназ. За кім-, чым-н.

    • Ён ішоў з. воза.

ззелянелы, .

Які ззелянеў, пазелянеў.

  • З. твар.

ззянне, , н.

  1. гл. ззяць.

  2. Яркае святло, якое выпраменьваецца або адлюстроўваецца чым-н.

    • Сонечнае з.
    • У ззянні славы (перан.).

  • Паўночнае ззянне — свячэнне высокіх слаёў атмасферы, якое назіраецца за палярным кругам.

ззяць, ; незак.

  1. Вылучаць ззянне.

    • Ззяюць зоркі.
    • На грудзях ветэрана ззяюць узнагароды.
  2. перан., чым і ад чаго. Блішчаць, выражаючы якія-н. пачуцці (пра вочы), або свяціцца радасцю, шчасцем і пад. (пра чалавека).

    • Вочы ззяюць ад шчасця.
    • Твары людзей ззялі радасцю.
  3. Тое, што і зеўраць.

    • У адной са сцен ззяла вялікая прабоіна.

|| наз. ззянне, .

зігзаг, , м.

Ламаная лінія. Зігзагі маланкі.

  • Чарціць зігзагі.

зігзагападобны, .

У выглядзе зігзагаў.

  • Зігзагападобныя рухі.

|| наз. зігзагападобнасць, .