Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прадмова ∙ Скарачэнні ∙ Кніга ў PDF/DjVu

перыферы́йны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да перыферыі, знаходзіцца на перыферыі. Перыферыйныя ўстановы. Перыферыйны журналіст.

перыферы́чны, ‑ая, ‑ае.

Спец. Размешчаны на паверхні, аддалены ад цэнтра. Перыферычныя тканкі. Перыферычная нервовая сістэма.

перыферы́я, ‑і, ж.

1. Аддаленая ад цэнтра мясцовасць, а таксама мясцовыя ўстановы, арганізацыі ў адрозненне ад цэнтральных. Працаваць на перыферыі. □ — Тавары вязём, поўны кузаў тавараў, усё па накладной. З цэнтра на перыферыю, — не міргнуўшы вокам, адказаў Дарафееў. «Звязда».

2. Спец. Аддаленая ад цэнтра частка чаго‑н. Нервовая перыферыя.

[Ад грэч. periphéreia — акружнасць.]

перыфра́з, ‑а, м. і перыфра́за, ‑ы, ж.

Выраз, які з’яўляецца апісальнай перадачай сэнсу другога слова або выразу (напрыклад, «цар птушак» замест «арол»). У «Баладзе аб уральскім ганку» А. Вялюгіна танк называецца «сынам Урала». Гэта і ёсць перыфраз. А. Макарэвіч.

[Грэч. períphrasis.]

перыфразава́ны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад перыфразаваць.

перыфразава́ць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак., што.

Выкласці, перадаць што‑н. перыфразамі.

перыфразо́ўвацца, ‑аецца; незак.

Зал. да перыфразоўваць.

перыфразо́ўваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да перыфразаваць.

перыфразо́ўка, ‑і, ДМ ‑зоўцы; Р мн. ‑зовак; ж.

1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. перыфразоўваць — перыфразаваць.

2. Тое, што перададзена перыфразай.

перыфрасты́чны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да перыфраза (перыфразы); апісальны. Перыфрастычны выраз.