Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

пячыся, ; незак.

  1. Гатавацца сухім награваннем, на адкрытым агні, у духу або на патэльні.

    • Бульба пячэцца ў прыску.
    • Пячэцца яечня на патэльні.
  2. Знаходзіцца на моцным сонцы, у гарачым месцы (разм.).

    • П. каля печы.
  3. Мець здольнасць, уласцівасць абпальваць, жыгацца.

    • Крапіва пячэцца.

|| зак. спячыся, .

пячэнне, , н.

  1. гл. пячы.

  2. Кандытарскі выраб з кавалачкаў салодкага цеста.

    • Пачак пячэння.

пяшком, прысл.

Пешым ходам, пехатой.

  • Ісці п.

|| памянш. пяшэчкам, .

пяшчота, , ж.

  1. Поўнае задавальненне чыіх-н. жаданняў, капрызаў.

    • Жыць у пяшчоце.
  2. Пачуццё ласкі, замілавання, мяккасці ў адносінах да каго-, чаго-н.

    • Мацярынская п.
  3. толькі (пяшчоты, -чот). Учынкі, словы, якімі выказваюцца пачуцці ласкі, замілавання.

пяшчотнасць, , ж.

  1. гл. пяшчотны.

  2. Ласкавасць, пяшчота.

    • П. маці да дзяцей.

пяшчотны, .

  1. Поўны ласкі, замілавання, які выяўляе ласку, любоў.

    • П. позірк.
  2. перан. Мяккі, лагодны, вельмі прыемны.

    • П. голас.
    • П. ветрык.

|| наз. пяшчотнасць, .

пяюн, , м. (разм.).

Той, хто вельмі любіць спяваць, многа спявае, пявун.

|| ж. пяюха, .

раб, , м.

  1. У рабаўладальніцкім грамадстве: чалавек, які з’яўляўся поўнай уласнасцю гаспадара-рабаўладальніка і быў пазбаўлены правоў і сродкаў вытворчасці.

    • Гандаль рабамі.
    • Цяжкая праца рабоў.
    • Паўстанне рабоў.
  2. перан. Наогул — чалавек залежны, прыгнечаны ва ўмовах эксплуататарскага грамадства.

  3. перан., чаго. Чалавек, які поўнасцю падпарадкаваў чаму-н. сваю волю, свае ўчынкі (кніжн.).

    • Р. моды.
    • Р. уласнасці.
    • Р. сваіх прывычак.

|| ж. рабыня, і раба, .

|| прым. рабскі, .

  • Рабская псіхалогія.

раб...

Скарачэнне ў знач. прыметніка рабочы, напр. рабкор (рабочы карэспандэнт), рабсіла (рабочая сіла).

рабаваць, ; незак.

  1. Забіраць сілай, разбоем што-н. у каго-н.; грабіць.

    • Р. людзей.
  2. перан. Разараць паборамі, падаткамі; абіраць (разм.).

|| зак. абрабаваць, .

|| наз. абрабаванне, .

|| наз. рабаванне, .