фізі́чны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да фізікі (у 1 знач.).
2. Уласцівы галіне з’яў, якімі займаецца фізіка.
3. Які мае адносіны да прадметаў і з’яў матэрыяльнага свету; матэрыяльны.
4. Які мае адносіны да чалавечага арганізма, будовы чалавека, яго знешняга аблічча.
5. Які адносіцца да палавых узаемаадносін; сексуальны.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
перацягну́ць, ‑цягну, ‑цягнеш, ‑цягне;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
увабра́ць, убяру, убярэш, убярэ; убяром, убераце;
1. Паступова паглынуць (ваду, паветра і пад.); уцягнуць унутр; усмактаць.
2.
3.
4.
5.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ту 1 — экспрэсіўнае слова ў выразах: ту, якій ты! ту на цябе! ту цябе! ‘цьфу’ (
Ту 2 ‘тут, сюды’
Ту 3 — размеркавальны злучнік то … то: ту чуеш у гэтай песні страшны голас дзікага звера, ту смех шалёнага, ту нудны крык нішчаснага, ту плач беднага чалавека (Я. Колас). Параўн. аналагічныя злучнікі:
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
глыбо́кі, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае вялікую глыбіню (у 1 знач.).
2. Які знаходзіцца далёка ад паверхні ці пранікае на значную глыбіню (у 2 знач.).
3. Аддалены ад граніц чаго‑н. або размешчаны ўсярэдзіне чаго‑н.
4. Змястоўны, важны, грунтоўны.
5. Які дасягнуў высокай ступені; поўны, моцны (пра пачуцці, стан і пад.).
6. Нізкі, шчыры (пра паклон).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трэ́снуць, ‑ну, ‑неш, ‑не;
1. Стварыць трэск.
2. З трэскам раскалоцца, разламацца, утварыць трэшчыну.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
па¹,
I. з
1. Указвае на прадмет, паверхню або межы, дзе што
2. Абазначае кола дзейнасці або сферу распаўсюджвання дзейнасці.
3. Указвае прамежак часу, перыяд, на працягу якога што
4. Паказвае дзеянне, што выклікае які
5. 3 дапамогай чаго
6. У адпаведнасці, згодна з чым
7. Указвае на прадмет ці асобу, а таксама на якасць, уласцівасць каго-, чаго
8.
9. Указвае на прычыну дзеяння.
10. 3 мэтай, для чаго
11.
12. Указвае на колькасць пры размеркаванні, абазначэнні цаны, паслядоўнасці, на велічыню, памер.
13. У спалучэнні з
а)
б)
в) асабліва спалучаюцца: па паўтара, па паўтары.
II. з
1. таксама з
2.
3. Указвае на прадмет як мэту руху ці перамяшчэння.
III. з
1. Указвае на паверхню ці мяжу, дзе што
2. Указвае на месцы, што наведваюцца кім
3. Указвае на тое, на што накіравана якое
4. Пасля чаго
5. Указвае на меру часу ці на тэрмін.
6. Указвае на падставу, аснову якога
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зацягну́ць 1, ‑цягну, ‑цягнеш, ‑цягне;
1. Цягнучы, даставіць куды‑н.
2.
3. Уцягнуць у сярэдзіну, унутр чаго‑н.
4. Удыхнуць, уцягнуць у сябе (дым, паветра і пад.).
5. Накрыць тонкім слоем чаго‑н.
6. Пацягнуць, расправіць (занавеску і пад.) так, каб закрыць, засланіць што‑н.
7.
8. Заняць чым‑н. часу больш, чым меркавалася; затрымаць заканчэнне чаго‑н.
9. Шчыльна закруціць, зашрубаваць.
•••
зацягну́ць 2, ‑цягну, ‑цягнеш, ‑цягне;
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
е́сці
1. есть, ку́шать;
2. есть;
3. есть;
4.
5.
◊ е. вача́мі — есть глаза́ми;
е. про́сяць — (шутл.,
еш — не хачу́ — ешь — не хочу́;
е́жма (по́едам) е. — по́едом есть;
дарэ́мна хлеб е. — зря хлеб есть;
е. чужы́ хлеб — есть чужо́й хлеб;
е. хлеб — (з чаго) име́ть сре́дства к жи́зни;
ма́ла ка́шы еў — ма́ло ка́ши ел;
пасалі́ўшы, мо́жна е. — сно́сно; та́к себе; бо́лее или ме́нее;
е. папо́ўніцы — есть (упи́сывать) за о́бе щёки;
есць як не ў сябе́ — и куда́ то́лько у него́ дева́ется;
няха́й бу́дзе — е. не про́сіць — запа́с карма́на не дерёт;
хлеб-соль еш, а пра́ўду рэж —
чаго́ не ясі́, таго́ ў рот не нясі́ —
па ім няха́й хоць воўк траву́ есць —
у го́ры жыць ды з пе́рцам е. —
хто не працу́е, той не есць —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сцягну́ць, сцягну, сцягнеш, сцягне;
1. Цягнучы, зняць каго‑, што‑н. адкуль‑н.
2. Цягнучы, перамясціць адкуль‑н.
3. Цягнучы, звалачы ў адно месца ўсё, многае.
4. Сабраць, сканцэнтраваць у адным месцы (вялікую колькасць чаго‑н.).
5.
6. Знесці што‑н. далёка.
7. Зрабіць больш вузкім, цесным, шчыльным (тое, што завязваюць, зацягваюць); зацягнуць.
8.
9. Злучыць канцы, краі чаго‑н.; ссунуць.
10.
11.
12.
13.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)