Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

узры́хлены, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад узрыхліць.

узрыхлі́ць, ‑лю, ‑ліш, ‑ліць; зак., што.

Зрабіць рыхлым, разрыхліць. [Маня] ўзрыхліла зямлю, падсыпаўшы ў яе попелу, пракапала неглыбокую ямку і пасадзіла туды сваю скараспелку. Якімовіч.

узрыхля́цца, ‑яецца; незак.

Зал. да узрыхляць.

узрыхля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе.

Незак. да узрыхліць.

узры́ць, ‑рые; зак., што.

Разрыць зямлю лычом (пра жывёл). // Падрываючы, падкопваючы, ускінуць. Трэці выбух узрыў лугавую макрэчу якраз на .. дарозе ў лес. Брыль.

узуа́льны, ‑ая, ‑ае.

Кніжн. Які з’яўляецца узусам, вынікае з узусу; агульнапрыняты.

узурпа́тар, ‑а, м.

Той, хто незаконна захапіў у свае рукі ўладу або прысвоіў сабе чужое права, паўнамоцтва. Слова Міцкевіча было заўсёды блізкае для тых, хто змагаўся і не скараў ганебна галавы перад узурпатарам. Лойка. // Прыгнятальнік. Рабочыя і салдаты паўсталі супраць гнёту ўзурпатараў. «Полымя».

[Лац. usurpator.]

узурпа́тарскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да узурпатара, уласцівы ўзурпатару.

узурпа́тарства, ‑а, н.

Паводзіны узурпатара; узурпацыя.

узурпа́цыя, ‑і, ж.

Незаконны захоп улады, прысваенне чужога права, паўнамоцтва.

[Лац. usurpatio ад usurpo — захопліваю.]