прыматало́гія, ‑і, ж.
Раздзел заалогіі, які вывучае прыматаў.
прымата́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад прыматаць.
прымата́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што і чаго.
1. Прымацаваць што‑н. да чаго‑н. ніткамі, дротам і пад.
2. Дадаць, наматаўшы яшчэ. Прыматаць нітак да клубка.
прыма́ты, ‑аў; адз. няма.
Атрад найбольш высокаарганізаваных млекакормячых (паўмалпы і малпы).
[Лац. primates.]
пры́маўка, ‑і, ДМ ‑маўцы; Р мн. ‑мавак; ж.
1. Агульнавядомы ўстойлівы выраз, звычайна вобразны, які адрозніваецца ад прыказкі тым, што не з’яўляецца закончаным суджэннем і звычайна не мае павучальнага зместу. Вандруючы па беларускіх землях, Федароўскі адразу заўважыў, што ў мове беларусаў вельмі часта сустракаюцца дасціпныя слоўцы, яркія прыказкі, прымаўкі, мудрыя выслоўі. Саламевіч. [Бародзіч:] — У нас нават прымаўка пайшла ў народзе: шавец заўсёды без ботаў. Чорны.
2. Фраза, словы, якія часта кім‑н. паўтараюцца; прыгаворка. Любімай прымаўкай кожнага стычынца было: «Барані божа!». Яны ўсе ўжывалі яе калі трэба і калі не трэба. Чарнышэвіч. — Далі прыкурыць немцам як належыць, — скончыў капітан прымаўкай камбрыга. Мележ.
прымаўка́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да прымоўкнуць.
прымаўля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе; незак., каго-што і без дап.
1. Гаварыць, вымаўляць што‑н., суправаджаючы якое‑н. дзеянне; прыгаворваць. Калі лажыўся на далонь З сявенькі завадскі авёс, Я прымаўляў: — Расці, каб конь Браў з ходу лёгка цяжкі воз. Астрэйка. Прымаўляючы «а давай, братка, пабачым, ці смачны дарожны хлеб», .. [Кузьма Чорны] разламаў акрайчык на роўныя кавалкі і адзін падаў мне. Кірэенка.
2. Уст. Угаворваць каго‑н. што‑н. зрабіць. Крыўдна трохі і на бацьку, што прымаўляў .. [Насту] ісці [замуж] — ды стары ён, што ты возьмеш з яго... Каваль.
прымацава́льны, ‑ая, ‑ае.
Які служыць для прымацавання куды‑н. Прымацавальны талон.
прымацава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. прымацаваць і прымацавацца.
прымацава́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад прымацаваць.