Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прадмова ∙ Скарачэнні ∙ Кніга ў PDF/DjVu

паўго́дак, ‑дка, м.

Жывёліна, якой паўгода ад нараджэння.

паўго́ддзе, ‑я, н.

Прамежак часу, роўны палавіне года, шасці месяцам. Падводзіліся вынікі спаборніцтва леснікоў за паўгоддзе. Шчарбатаў. // Палавіна навучальнага года ў школе. Першае паўгоддзе.

паўго́лы, ‑ая, ‑ае.

Амаль голы. На тым баку, паміж лазы й трысця, З густых кустоў вылазячы паволі, Ішоў дзікун, абдзёрты і паўголы, Трымаючы з апучкі белы сцяг. З. Астапенка.

паўго́ртваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

Угарнуць усё, многае або ўсіх, многіх.

паўграва́цца, ‑аецца; ‑аемся, ‑аецеся, ‑аюцца; зак.

Разм. Угрэцца — пра ўсіх, многіх або пра ўсё, многае.

паўгро́ша, м.

У дарэвалюцыйнай Расіі — дробная медная манета вартасцю ў чвэрць капейкі.

паўгу́сенічны, ‑ая, ‑ае.

З прымяненнем гусеніц і колаў (пра хадавую частку самаходнага ўстройства); які мае такую хадавую частку. Паўгусенічны камбайн.

паўдаве́ць, ‑еем, ‑ееце, ‑еюць; зак.

Разм. Аўдавець — пра ўсіх, многіх.

паўдаро́гі, ж.

Палавіна дарогі. Маёнтак яшчэ спаў, калі Гендарсан праехаў паўдарогі ў мястэчка. Чарнышэвіч. Калі ўжо прайшлі паўдарогі, пасылаў дождж, спачатку дробненькі, а потым усё спарнейшы і спарнейшы. Хомчанка.

•••

На паўдарозе (спыніць, спыніцца і пад.) — не закончыўшы распачатай справы.

паўдзеся́тка, м.

Палавіна дзесятка, пяць штук. Каля чырвонай бензінавай палонкі стаяла з паўдзесятка аўтамабіляў. Шамякін. У .. [Вадзімавым] вядзерцы трапяталася з паўдзесятка акунькоў. Гаўрылкін.