Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

дасо́львацца, ‑аецца; незак.

1. Незак. да дасаліцца.

2. Зал. да дасольваць.

дасо́льваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да дасаліць.

дасо́хнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; пр. дасох, ‑ла; зак.

Скончыць сохнуць, высахнуць. Дзяўчына адагрэла рукі, апранулася і панесла на платы бялізну. Няхай вымерзне добра, тады ў хаце скора дасохне. Чарнышэвіч.

дасо́чваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да дасачыць.

даспаганя́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе.

Незак. да даспагнаць.

даспагна́ць, ‑спаганю, ‑спагоніш, ‑спагоніць; зак., што.

Спагнаць тое, што засталося неспагнаным. Даспагнаць доўг.

даспадо́бы, прысл.

Падабаецца, падыходзіць, па густу. Усё тут даспадобы, Усё на лепшы густ: Сасонкі — небаскробы, Каліны нізкі куст. Матэвушаў. Твар жанчыны ўспыхнуў чырванню, відаць было, што ёй не даспадобы прыйшлося сказанае Сяргеем Іванавічам. Марціновіч.

даспа́цца, ‑сплюся, ‑спішся, ‑спіцца; зак.

Разм. Многа сплючы, праспаўшы, давесці сябе да якіх‑н. непрыемных вынікаў.

даспа́ць, ‑сплю, ‑спіш, ‑спіць; зак.

Разм.

1. Праспаць дадаткова пэўны час, каб добра выспацца. Даць даспаць дзецям. □ І з партызанскай прыйдзеш славай, — Тады даспім і даядзім. Астрэйка.

2. Праспаць да якога‑н. часу. Даспаць да ўсходу сонца.

даспе́лы, ‑ая, ‑ае.

Які даспеў, стаў спелым. Даспелае жыта. Даспелы яблык.