страх, ‑у,
1. Пачуццё і стан вельмі моцнага спалоху; боязь.
2.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Verbum
анлайнавы слоўнікЛЮ́ТАЎСКАЯ РЭВАЛЮ́ЦЫЯ 1917,
буржуазна-дэмакратычная рэвалюцыя ў Расіі, у выніку якой скінута царскае самадзяржаўе. Выклікана рэзкім абвастрэннем
У канцы 1916 —
Першыя паведамленні аб
Адначасова ў
У Беларусі, як і ўсюды ў
Перамога Л.р. ператварыла Расію ў самую свабодную краіну з усіх ваюючых дзяржаў і дала
Кр.: Из истории установления Советской власти в Белоруссии и образования
Літ.:
Бурджалов Э.Н. Вторая русская революция. Москва. Фронт. Периферия.
Гісторыя Беларускай ССР.
Деникин А.И. Очерки русской смуты.
Игнатенко И.М. Февральская буржуазно-демократическая революция в Белоруссии.
Исторический опыт трех российских революций. [
Ленін У.І.
Набоков В. Временное правительство: (Воспоминания).
Нарысы гісторыі Беларусі. Ч. 1—2.
Пушкарева И.М. Февральская буржуазно-демократическая революция 1917
Саладкоў Т.Е. Бальшавікі Беларусі ў перыяд першай сусветнай вайны і другой рускай рэвалюцыі (1914 — сакавік 1917
Суханов Н.Н. Записки о революции.
Победа Советской власти в Белоруссии.
Экономика Белоруссии в эпоху империализма, 1900—1917.
І.М.Ігнаценка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
служы́ць, служу, служыш, служыць;
1. Працаваць па найму ў сферы разумовай або фізічнай працы, звязанай не з вытворчасцю, а з абслугоўваннем каго‑, чаго‑н.
2. Выконваць воінскія абавязкі, быць ваенным.
3. Выконваць абавязкі слугі, прыслугі.
4.
5.
6.
7.
8.
9. Стаяць на задніх лапах, падняўшы пярэднія (пра сабак).
10. Размяшчацца пэўным чынам, быць у нейкім становішчы.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пора́
весе́нняя пора́ веснава́я (вясе́нняя) пара́, веснавы́ (вясе́нні) час;
ночно́й поро́й у начну́ю пару́, у начны́ час, уначы́ (уно́чы,
пора́ обмоло́та час (пара́) малацьбы́;
в ле́тнюю по́ру у ле́тнюю пару́, у ле́тні час, уле́тку, ле́там;
ра́нняя пора́ чего́-л. ра́нняя пара́ (ра́ннія часы́) чаго́-не́будзь;
до по́здней поры́ да по́зняй пары́ (по́зняга ча́су);
поро́й паро́ю, ча́сам, часа́мі;
◊
в поре́ у ро́сквіце;
на пе́рвых пора́х спача́тку, у пе́ршы(я) час(ы́);
в ту по́ру у той час, у ту́ю пару́;
в (об) э́ту по́ру у гэ́ту пару́, у гэ́ты час;
до сих пор а) (до этого времени) да гэ́тай пары́, да гэ́тага ча́су, дагэ́туль; б) (до этого места) дагэ́туль;
до тех пор да той пары́, да таго́ ча́су, дату́ль;
до каки́х (кото́рых) пор? да яко́га ча́су, да яко́й пары́, даку́ль?;
до поры́ до вре́мени да пары́ да ча́су;
с тех пор з той пары́, з тых часо́ў;
с той поры́ з той пары́, з таго́ ча́су;
с э́тих пор з гэ́тай пары́, з гэтых часо́ў;
с э́той поры́ з гэ́тай пары́, з гэ́тага ча́су;
с каки́х (кото́рых) пор? з якіх часо́ў, з яко́й пары́?;
с да́вних пор здаўна́, з да́ўняй пары́, з да́ўніх часо́ў;
в (са́мую) по́ру а) (во время) у час (у са́мы час), у пару́ (у са́мую пару́), своечасо́ва; б) (по размеру) якра́з, як па ме́рцы;
о сю по́ру
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аго́нь, агню,
1. Распаленыя газы, якія вылучаюцца пры гарэнні і ярка свецяцца; полымя.
2. Падпаленая куча дроў, галля, ламачча і пад.; вогнішча.
3. Святло ад асвятляльных прыстасаванняў; светлавая кропка.
4.
5. Ружэйная, артылерыйская стрэльба.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
а
I союз
1.
2.
◊ а то — а) (в действительности) а то; б) (в противном случае) а то, и́ли, и́на́че;
а то ж — а то ведь;
а не, дык — а не то, а то, а и́на́че
II частица
1. побудительная а; (при выражении намерения — ещё) -ка, а... -ка;
2. вопросительная а;
III
1. (при выражении догадки, удивления) а; (выражение удивления при неожиданности — ещё) ба;
2. (при выражении неудовольствия, злости, досады) а;
3. (при выражении пренебрежения) а;
IV предлог с
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хава́ць 1, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Размяшчаць, класці дзе‑н. так, каб ніхто не змог знайсці або ўбачыць.
2. Даваць прытулак каму‑н., ахоўваць таго, каму пагражае небяспека.
3.
4. Рабіць нябачным, ледзь бачным, закрываючы, засланяючы сабой.
5.
6. Трымаць што‑н. у пэўным месцы.
7. Берагчы, як скарб, трымаць у памяці, сэрцы.
•••
хава́ць 2, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
Закопваць у зямлю нябожчыка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сачы́ць 1, сачу, сочыш, сочыць;
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
сачы́ць 2, сачу, сочыш, сочыць;
1. Выцякаць па кроплі, струменьчыкамі, цячы (пра вадкасць).
2. Здабываць што‑н. з чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скруці́ць, скручу, скруціш, скруціць;
1. Круцячы, туга звіць што‑н.
2. Зматаць, навіць на што‑н.
3. Згінаючы, заломваючы што‑н., пераблытаць, сплесці.
4. Звязаць, пазбавіўшы каго‑н. мажлівасці прымяняць фізічную сілу.
5.
6.
7.
8. Зняць што‑н., пакручваючы.
9. Сапсаваць, неасцярожна ці доўга круцячы.
10. Выкруціўшы стрыжань, з тонкага ствала вярбы, лазы і пад. зрабіць дудку, свісток.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
смакта́ць, смакчу, смокчаш, смокча;
1. Рухамі губ і языка ўцягваць у рот якую‑н. вадкасць праз вузкую адтуліну ў чым‑н.
2. Уцягваць, усмоктваць у сябе якую‑н. вадкасць пры дапамозе спецыяльных органаў (пра жывёлін, насякомых).
3. Усмоктваць, убіраць у сябе якую‑н. вадкасць, газ і пад. (пра машыны, прыстасаванне механізмы).
4. Узяўшы што‑н. у рот і змочваючы слінай, рабіць смактальныя рухі языком і губамі.
5.
6.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)