Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Прадмова ∙ Скарачэнні ∙ Кніга ў PDF/DjVu

паўскі́дваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

Тое, што і паўскідаць.

паўсклада́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

Ускласці ўсё, многае. Паўскладаць мяхі на воз.

паўскла́дваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

Тое, што і паўскладаць.

паўско́пваны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад паўскопваць.

паўско́пваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., што.

Ускапаць усё, многае. Паўскопваць грады.

паўскра́й, прыназ. з Р.

Спалучэнне з прыназоўнікам «паўскрай» выражае прасторавыя адносіны; прыназоўнік «паўскрай» указвае на месца або прадмет, каля краю якога што‑н. размяшчаецца ці рухаецца. Раман запрог каня, палажыў на драбінкі плуг і мернаю ступою паехаў паўскрай яру. Колас.

паўсло́ва, ‑а, н.

Палавіна слова, няпоўнае слова. Тут Павел Іванавіч і паўслова не сказаў, бо пэўна ведаў: высадзі Якава, дык пехатою пойдзе, а ўсё роўна пабывае на шахтбудзе. Кулакоўскі. // Мала, некалькі слоў. З паўслова Гарбулёва, выцягнутага нібы абцугамі, .. [Саламон] стараўся ўлаўліваць галоўны сэнс розных спраў. Бядуля.

•••

З паўслова — адразу, з першых слоў (зразумець, засвоіць і пад.).

На паўслова — для кароткай размовы, паведамлення (выклікаць, папрасіць і пад.).

На паўслове — не дагаварыўшы пачатага (змоўкнуць, спыніцца і пад.) або не даслухаўшы субяседніка (перапыніць, перабіць і пад.).

паўслухо́ўвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.

Услухоўвацца некаторы час. [Валока і немец] яшчэ паўслухоўваліся, мярцвеючы ад празмерна[й] увагі. Быкаў.

паўсляпы́, ‑ая, ‑ое.

Амаль сляпы, не зусім сляпы. Паўсляпы чалавек.

паўсме́рць, ‑і, ж.

У выразе: да паўсмерці — вельмі моцна. [Аўдоля:] — А ці праўда гэта, што яны Алеся збілі да паўсмерці? Крапіва. Кахаў аж да паўсмерці І да паўзабыцця... Кляўко.