Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

града́цыя, ‑і, ж.

Паслядоўнасць, паступовасць у размяшчэнне чаго‑н., звязаная з павышэннем або аслабленнем велічыні, сілы, значэння. За суддзямі, таксама захоўваючы саслоўныя градацыі, ішлі: напышлівы прадстаўнік дваранства, мінскі губернатар маршалак Ромава-Рымша-Сабур, член управы Янцэвіч, які прыбыў замест гарадскога галавы. Колас.

[Лац. gradatio.]

гра́дзіна, ‑ы, ж.

Разм. Крупінка граду.

градзі́раванне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. градзіраваць.

градзі́раваць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак. і незак., што.

Выпарыць (выпараць) ваду з салянага раствору ў градзірнях.

[Ням. gradieren.]

градзі́рны, ‑ая, ‑ае.

Прызначаны для градзіравання. Градзірная ўстаноўка.

градзі́рня, ‑і, ж.

1. Спецыяльнае збудаванне для згушчэння саляных раствораў выпарэннем вады.

2. Халадзільнік у выглядзе вежы для ахаладжэння гарачай вады. Ля новага будынка электрастанцыі дабудоўвалі градзірню для ахаладжэння адпрацаванай вады. Карпюк.

градзіро́ўка, ‑і, ДМ ‑роўцы, ж.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. градзіраваць.

гра́дка, ‑і, ДМ ‑дцы; Р мн. ‑дак; ж.

1. Тое, што і града (у 1 знач.). Зелянелі густыя градкі морквы. Якімовіч.

2. Абл. Верхняя жэрдка ў калёсах, бакавая або папярочная. Забуцька, звесіўшы ногі, сагнуўшыся, ледзь трымаўся на самай градцы калёс. Асіпенка.

гра́дкавы, ‑ая, ‑ае.

Які высейваецца, расце на градках. Градкавыя культуры.

градуі́раванне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. градуіраваць.