ме́рнасць, ‑і, ж.
Уласцівасць мернага (у 1, 3 знач.).
ме́рны, ‑ая, ‑ае.
1. Рытмічны, роўны. Каля крамы мясцовага сельпо ходзіць начны вартаўнік, паглядае на вокны, што свецяцца ў познюю пару, ды прыслух[оў]ваецца да мернага пастуквання паравіка. Шахавец. Сцёпка трохі падумаў. Ні да чаго пэўнага не дадумаўшыся, выйшаў на вуліцу і мерным крокам, як чалавек сталы, пайшоў у бок Андрэевай хаты. Колас.
2. Які служыць для вымярэння чаго‑н. Мерны ланцуг. Мерная рэйка.
3. Разм. Сярэдні па сіле, памерах. Юнак той — прапаршчык Дзяжа. У росце мерны, цёмна-русы. Колас.
мерсерызава́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. да мерсерызаваць.
мерсерызава́цца, ‑зуецца; незак.
Зал. да мерсерызаваць.
мерсерызава́ць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак. і незак., што.
Спец. Зрабіць (рабіць) мерсерызацыю.
мерсерыза́цыя, ‑і, ж.
Спец. Апрацоўка пражы растворам едкага натру для павышэння яе моцнасці і шаўкавістасці.
[Ад імя хіміка Джона Мерсера.]
ме́рці, мру, мрэш, мрэ; незак.
Разм. Гінуць, паміраць. Высахла папараць, паўставала з зямлі, прычасалася; цяпер яна зусім маладая, бы і не мерла, а толькі змяніла свой колер на зіму. Пташнікаў.
мерыдыя́н, ‑а, м.
У геаграфіі — уяўная лінія, якая, праходзячы па паверхні Зямлі, злучае абодва полюсы і перасякае экватар пад прамым вуглом.
•••
Магнітны мерыдыян — вертыкальная плоскасць, якая праходзіць праз магнітную вось стрэлкі ў дадзеным месцы зямной прасторы.
Нябесны мерыдыян — вялікі круг нябеснай сферы, які праходзіць праз полюсы свету і зеніт, адкуль вядзецца назіранне.
[Ад лац. meridianus — паўдзённы.]
мерыдыяна́льны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да мерыдыяна. // Які ідзе ў напрамку мерыдыяна, па мерыдыяну. Мерыдыянальная лінія.
[Лац. meridionalis.]