Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

укаці́ць, укачу, укоціш, укоціць; зак.

1. што. Закаціць што‑н. круглае або на колах унутр чаго‑н. Укаціць калёсы ў гумно. □ [Касперскі:] А бочку, хлопцы, укоціце ў склеп... Тут нельга пакідаць. Гурскі.

2. перан.; што каму. Разм. Зрабіць, учыніць (звычайна што‑н. непрыемнае). Укаціць вымову прагульшчыку. Укаціць вучню двойку. □ [Валянціна Міхайлаўна:] — А летась тут, у нас, памятаеце, колькі мы вам [Андрэй Іванавіч] уколаў укацілі. Васілевіч.

3. Разм. Уехаць куды‑н. Добра ціскануў па педалі і праз гадзіну ўкаціў у тую самую алейку з вязамі. Быкаў.

укача́ны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад укачаць.

укача́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.

Выкачацца, запэцкацца ў што‑н. Уладзік замахаў рукамі, абсмактаная скарынка выпала з рукі і ўкачалася ў сянную пацяруху. Кулакоўскі.

укача́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

1. у што. Выкачаць, запэцкаць у што‑н. Хлопцы і дзяўчаты выходзілі .. на раку Случ, каб пакоўзацца на лёдзе, укачаць адзін аднаго ў снег, пажартаваць. Чарнышэвіч. // Качаючы, пакрыць чым‑н. сыпкім, абкачаць у чым‑н. Антось пацёр стрэптацыду, укачаў у яго бульбяныя галушкі і накарміў імі жорава. Ляўданскі.

2. Качаючыся, прымяць што‑н. Укачалі коні траву на прыгуменні.

ука́чванне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. укачваць — укачаць і укачвацца — укачацца.

ука́чвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.

1. Незак. да укачацца.

2. Зал. да укачваць.

ука́чваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да укачаць.

уква́сіцца, ‑сіцца; зак.

Сквасіцца да поўнай гатоўнасці; укіснуць.

уква́сіць, уквашу, уквасіш, уквасіць; зак., што.

Заквашваючы, давесці да поўнай гатоўнасці. Уквасіць капусту.

уква́шаны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад уквасіць.