Verbum

Spráche f -, -n

1) мо́ва;

die álten ~en старажы́тныя мо́вы;

éine zéitgenössische ~ суча́сная мо́ва;

er kann éinige ~en ён ве́дае не́калькі моў

2) мо́ва, стыль;

die ~ des täglichen Úmgangs мо́ва штодзённага ўжы́тку, размо́ўная [гутарко́вая] мо́ва;

die Angst (be)náhm [ráubte, verschlúg] ihm die ~ ад стра́ху ён не мог вы́мавіць ні сло́ва;

mit der ~ nicht heráuswollen* не жада́ць гавары́ць, не асме́львацца гавары́ць;

heráus mit der ~! ну дык гавары́(це) ж!;

mit der ~ heráusrücken [heráuskommen*] прызна́цца ў чым-н.; загавары́ць;

álles kam zur ~ гавары́лі [размаўля́лі] аб усі́м;

◊

er schweigt in síeben ~n ≅ ён бы́ццам вады́ ў рот набра́ў

jágen

1. vt

1) палява́ць

2) гнаць, прасле́даваць;

ein Pferd zu Tóde ~ загна́ць каня́ да сме́рці;

j-n in den Tod ~ увагна́ць каго́-н. у магі́лу;

sich (D) éine Kúgel durch den Kopf ~ пусці́ць сабе́ ку́лю ў лоб;

ein Eréignis jagt das ándere падзе́і ху́тка змяня́юць адна́ другу́ю;

j-n von Haus zu Haus ~ ≅ пусці́ць каго́-н. з то́рбай

2. vi імча́цца, гна́цца (за чым-н.);

nach Ábenteuern ~ шука́ць (сабе́) прыго́д;

damít kannst du mich ~ я і слу́хаць аб гэ́тым не жада́ю

3. ~, sich ганя́цца адзі́н за адны́м

féhlen

1. vi (an D)

1) нестава́ць, не хапа́ць, бракава́ць (чаго-н.);

es fehlt uns an Geld нам не хапа́е гро́шай;

es fehlt uns Geld мы не далі́чваемся (пэўнай сумы) гро́шай;

es sich (D) an nichts ~ lássen* ні ў чым сабе́ не адмаўля́ць;

an mir soll es nicht ~ за мной спра́ва не ста́не;

das fehlt geráde noch! то́лькі гэ́тага і не хапа́ла!

2) адсу́тнічаць, быць адсу́тным;

wer fehlt héute? хто сёння адсу́тнічае?

3) памыля́цца, правіні́цца;

weit geféhlt! ве́льмі памыля́ецеся!

4):

was fehlt Íhnen? што з Ва́мі?

2. vt прамахну́цца, не папа́сці ў цэ́ль

fern

1. a далёкі

2. adv далёка, удалечыні́;

von nah und ~ адусю́ль;

von ~ her здалёк(у);

von ~ betráchtet калі́ глядзе́ць здалёк;

~ bléiben* vi (s) адсу́тнічаць, не прысу́тнічаць; не ціка́віцца, не займа́цца (D – чым-н.);

dem Únterricht ~ bléiben не з’яві́цца на заня́ткі;

~ hálten* (von D) адхіля́ць, утры́мліваць (каго-н. ад чаго-н.); засцерага́ць (каго-н. ад чаго-н.);

~ hálten*, sich трыма́цца ўбаку́;

~ líegen* (D) быць неўласці́вым (каму-н.);

es liegt mir fern мне і ў галаву́ не пры́йдзе;

~ stéhen* (D) быць убаку́ (ад чаго-н.), быць далёкім (ад чаго-н.)

wérfen*

1. vt

1) кі́даць;

den Brief in den Kásten ~ кі́нуць [апусці́ць] пі́сьмо ў скры́нку;

die Tür ins Schloss ~ зачыні́ць (з трэ́скам) дзве́ры;

Blícke ~ кі́даць по́зіркі

2) нараджа́ць (пра жывёлу)

3) накі́нуць;

den Mántel über die Schúlter ~ накі́нуць паліто́ на пле́чы

4) выкі́дваць

5):

mit dem Geld um sich (A) ~ раскіда́цца граша́мі

2. ~, sich

1) кі́дацца (auf A) (на каго-н., што-н.);

sich zu Bóden ~ кі́нуцца на зямлю́;

sich in die Kléider ~ разм. ху́тка апрану́цца

2) (mit D) кі́дацца (чым-н.)

3) караба́ціцца, перако́швацца, дэфармава́цца;

◊

sich in die Brust ~ выхваля́цца

warm

1. a цёплы (тс. перан.);

~e Spéisen гара́чыя стра́вы;

~e Ánteilnahme гара́чае спачува́нне;

es ist ~ цёпла;

es wird ~ стано́віцца цёпла, наступа́е пацяпле́нне;

für etw. (A) ~ wérden заціка́віцца чым-н.;

noch nicht ríchtig ~ sein не зусі́м асво́іцца (з новай работай);

bei j-m ~ sein разм. карыста́цца сімпа́тыяй [даве́рам] у каго́-н.;

etw. ~ stéllen паста́віць што-н. у цёплае ме́сца

2. adv цёпла (тс. перан.);

er wúrde mir ~ empfóhlen мне яго́ го́рача рэкамендава́лі;

j-n ~ sétzen іран. пасадзіць каго́-н. у турму́;

~ sítzen* разм. до́бра ўладкава́цца, мець цёпленькае ме́сца;

j-m den Kopf ~ máchen маро́чыць [дуры́ць] каму́-н. галаву́

bléiben* vi (s)

1) застава́цца; знахо́дзіцца;

am Lében ~ застава́цца жывы́м

2) застава́цца (кім-н.);

er bleibt mein Freund ён застае́цца маі́м ся́брам;

er bleibt sich ímmer gleich ён заўсёды ве́рны сабе́

3) (bei D) застава́цца (пры чым-н.);

bei séiner Méinung ~ застава́цца пры сваёй ду́мцы;

bei der Sáche ~ не адхіля́цца ад тэ́мы;

ich bléibe dabéi я насто́йваю на гэ́тым;

es bleibt dabéi! так вы́рашана!, так таму́ і быць!;

wo bleibt er? дзе гэ́та ён (цяга́ецца)?;

bléibe rúhig! будзь спако́йны!;

in Kontákt ~ захо́ўваць канта́кт;

~ lássen* vt пакіда́ць, не чапа́ць;

er sóllte das ~ lássen ён не паві́нен быў гэ́тага рабі́ць

bréchen*

1. vt

1) лама́ць; ірва́ць, зрыва́ць (кветкі);

den Flachs ~ мяць лён;

j-m das Herz ~ разбі́ць чыё-н. сэ́рца, мо́цна засму́ціць каго́-н.

2) паруша́ць (дагавор, маўчанне і г.д.);

sein Wort ~ пару́шыць, не стрыма́ць сло́ва

3) злама́ць (супраціўленне і г.д.);

éinen Rekórd ~ пабі́ць рэко́рд

4) праламля́ць (промні святла)

2. vi (s)

1) лама́цца, ло́пацца (пра лёд і г.д.)

2) га́снуць (пра позірк), заміра́ць (пра гукі)

3) (h) (mit D) перапыня́ць зно́сіны (з кім-н., з чым-н.)

4) (s) прарыва́цца, урыва́цца;

die Sónne brach durch die Wólken со́нца вы́глянула з-за хмар

3. ~, sich фіз. праламля́цца

Not f -, Nöte

1) неабхо́днасць, патрэ́ба, кра́йнасць;

aus ~ па неабхо́днасці;

zur ~ у кра́йнім вы́падку;

mit knápper ~, mit Müh' und ~ з вялі́кай ця́жкасцю, насі́лу, ледзь-ледзь

2) бе́днасць, гале́ча, няста́ча, лі́ха, бе́дства;

j-m aus der ~ hélfen* выруча́ць каго́-н. (з бяды́), дапамага́ць каму́-н. у бядзе́;

in der ~ lében жыць у няста́чы [гале́чы];

in ~ geráten* тра́піць у бяду́;

j-m séine ~ klágen папла́кацца каму́-н., раскрыва́ць каму́-н. душу́;

séine (líebe) ~ mit j-m, etw. (D) háben мець мно́га кло́пату [адны́ турбо́ты] з кім-н., чым-н.;

◊

~ lehrt béten ≅ не пры́йдзе трыво́га – не ўспо́мніш і Бо́га;

~ kennt kein Gebót бяда́ свае́ зако́ны пі́ша

schlíeßen*

1. vt

1) зачыня́ць

2) запіра́ць, замыка́ць;

j-n in die Árme ~ абня́ць каго́-н.

3) рабі́ць высно́ву, выво́дзіць;

was ~ Sie daráus? яку́ю высно́ву Вы ро́біце адсю́ль?;

daráus ist zu ~, dass… адсю́ль мо́жна зрабі́ць высно́ву, што…

4) змыка́ць (рады)

5) заключа́ць (шлюб, дагавор, умову);

éinen Vergléich ~ прыйсці́ да пагадне́ння

2. vi

1) зачыня́цца (пра дзверы і да т.п.)

2) зака́нчвацца, канча́цца (пра заняткі, спектакль);

die Schúle schließt um zwei (Uhr) заня́ткі ў шко́ле канча́юцца ў дзве гадзі́ны

3. ~, sich

1) зачыня́цца (пра дзверы)

2) (an A) далуча́цца, прымыка́ць (да чаго-н.), межава́ць (з чым-н.)