учыні́ць, учыню, учыніш, учыніць;
1. Зрабіць; правесці, арганізаваць.
2. Утварыць, зрабіць што‑н. нечаканае, непажаданае.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
учыні́ць, учыню, учыніш, учыніць;
1. Зрабіць; правесці, арганізаваць.
2. Утварыць, зрабіць што‑н. нечаканае, непажаданае.
3.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пра́ўда
◊ служы́ць ве́рай і пра́ўдай — служи́ть ве́рой и пра́вдой;
чы́стая (шчы́рая) пра́ўда — чи́стая пра́вда;
дайсці́ ~ды — доби́ться пра́вды;
пра́ўду (па ~дзе) ка́жучы — пра́вду (по пра́вде) говоря́;
што пра́ўда, то пра́ўда — что пра́вда, то пра́вда;
глядзе́ць ~дзе ў во́чы — смотре́ть (гляде́ть) пра́вде в глаза́;
(усі́мі) ~дамі і няпра́ўдамі — (все́ми) пра́вдами и непра́вдами;
рэ́заць ~ду (у во́чы) — ре́зать пра́вду (в глаза́);
і то пра́ўда — и то пра́вда;
у нага́х ~ды няма́ —
пра́ўда во́чы ко́ле —
што пра́ўда, то не грэх —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ВА́РТАСЦЬ,
увасобленая ў тавары і арэчаўленая ў ім праца таваравытворцаў; грамадская ўласцівасць тавару, якая выяўляецца ва ўмовах таварнай вытв-сці пры абмене аднаго тавару на іншы; аснова цаны тавару. Адрозніваюць спажывецкую і менавую вартасць. Спажывецкая вартасць — каштоўнасць рэчы, яе здольнасць задавальняць чалавечыя патрэбы непасрэдна (
У
С.Я.Янчанка.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВЕ́РАС (Зоська) (
Тв.:
Каласкі: Вершы, апавяданні.
[«Заранка»] // Полымя. 1968. № 4;
Пяць месяцаў у Мінску // Шлях паэта.
Мой дадатак // Ядвігін Ш.
Гальяш Леўчык // Леўчык Г. Доля і
Гродзенскі гурток беларускай моладзі // Беларускі каляндар 1981. Беласток, 1981;
Гісторыя беларускага адрыўнога календара // Ніва (Беласток). 1976. 26
Справа дзён, даўно мінулых: Да 60-годдзя трупы У.Галубка //
Старое Гродна // Краю мой — Нёман: Гродзеншчына літаратурная.
Літ.:
Лойка А.А. Зоська Верас // Лойка А.А. Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастр.
Пархута Я. Крыніца ёсць у родным краі...
І.У.Саламевіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АБРА́ДАВЫЯ СТРА́ВЫ,
адзін з элементаў сямейных і каляндарных святаў і абрадаў многіх народаў свету.
Літ.:
Листова Н.М. Пища в обрядах и обычаях // Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Ист. корни и развитие обычаев. М., 1983.
Г.Ф.Вештарт.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Малады́, малады́й, мылады́й, малоды, молоды́, молодэ́й ’юны, юнацкі’, ’нясталы, нявопытны’, ’які нядаўна вывеўся, пачаў расці’, ’які нядаўна вырас, свежы (пра гародніну)’, ’нядаўна прыгатаваны’, ’жаніх у час вяселля’, малада́я, молада́, мылыда́я ’нявеста’, маладыя ’жаніх і нявеста пасля заручын і ў час вяселля’, маладыя дні ’дні, якія прыпадаюць на першую квадру месяца’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
schmíeren
1) зма́зваць, ма́заць, нама́зваць; прама́зваць;
éine Sálbe auf die Hand ~ зма́заць руку́ ма́ззю;
Bútter aufs Brot ~ нама́заць ма́сла на
2) дава́ць ха́бар;
er hat ihm geschmíert ён падма́заў яго́ [даў яму́ ха́бар]
3) пэ́цкаць, бру́дзіць;
sich (
dir muss man álles erst ins Maul ~
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
узня́цца, -німу́ся, -німешся, -німецца і уздыму́ся, узды́мешся, узды́мецца; -ня́ўся, -няла́ся, -ло́ся; -німі́ся і уздымі́ся;
1. Перамясціцца ўверх ці прыняць больш высокае становішча.
2. Узвысіцца над кім-, чым
3. (1 і 2
4. Тое, што і падняцца (у 2
5. (1 і 2
6.
7. (1 і 2
8. Павялічыцца ў росце; вырасці, стаць дарослым; уздуцца, успучыцца.
9. (1 і 2
10. (1 і 2
11.
||
||
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
падысці́, падыду, падыдзеш, падыдзе;
1. Ідучы, наблізіцца да каго‑, чаго‑н.
2. Прайсці крыху.
3. Прыблізіцца да чаго‑н., дайсці да мяжы чаго‑н. (пра дарогу, раку, ваду і пад.).
4.
5. Здолець заваяваць чыё‑н. давер’е, выклікаць прыхільнасць каго‑н. да сябе.
6. Падняцца, павялічыцца (пра цеста).
7. Быць прыдатным, адпаведным каму‑, чаму‑н. па сваіх памерах, якасці, форме.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
куса́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае;
1. Хапаць, раніць зубамі.
2. Захопліваць зубамі, аддзяляць, адкусваць невялікімі кускамі ад чаго‑н.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)