Kúckuck m -s, -e

1) заал. зязю́ля;

der ~ ruft зязю́ля куку́е

2) вайск., разм. пахо́дная ку́хня;

◊

(das) weiß der ~! чорт [лі́ха] яго́ ве́дае!;

hol' dich der ~! лаянк. каб цябе́ тра́сца!;

ei der ~! іран. гэ́та ж трэ́ба!, вось дык сюрпры́з!;

da ist der ~ los! там чорт ве́дае што ро́біцца!, там чорт но́гі пало́міць!

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Schweiß m -es, -e пот;

in ~ geráten* спаце́ць;

von ~ tríefen* абліва́цца по́там;

das hat viel ~ gekóstet гэ́та патрабава́ла мно́га намага́нняў;

der ~ bricht aus пот выступа́е;

der ~ rinnt in Strömen пот цячэ́ гра́дам;

in ~ gebádet уве́сь у по́це [спаце́лы];

im ~e des Ángesichts у по́це чала́

2) паляўн. кроў дзічы́ны; кроў саба́кі

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

selbst

1. pron dem сам, сама́, само́, са́мі;

zu sich ~ kómmen* прыйсці́ ў сябе́, апрыто́мнець;

er war (stets) ~ ён заўсёды быў самі́м сабо́ю;

jéder ist sich ~ der Nächste ≅ сваю́ кашу́ля бліжэ́й да це́ла;

das verstéht sich von ~ гэ́та само́ сабо́й зразуме́ла

2. prtc на́ват;

~ er hat sich geírrt на́ват ён памылі́ўся

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Tínte f -, -n чарні́ла, атра́мант;

◊

klar wie dícke ~ жарт. я́сна як бо́жы дзень;

du hast wohl ~ gesóffen! груб. ты што, блёкату нае́ўся?;

in der ~ sítzen*, in die ~ geráten* разм. се́сці ў лу́жыну, быць у бядзе́;

da müsste ich ja ~ gesóffen háben! я быў бы не ў сваі́м ро́зуме, каб гэ́та зрабі́ў!

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Trost m -es уце́ха, ра́дасць;

mit ~ erfüllen, ~ éinflößen уце́шыць, суце́шыць; заспако́іць;

~ spénden [zúsprechen*] суцяша́ць, заспако́йваць;

~ schöpfen суце́шыцца, заспако́іцца; атрыма́ць уце́ху;

das geréichte mir zum ~ гэ́та мяне́ суце́шыла;

◊

er ist nicht recht bei ~e у яго́ не ўсе́ до́ма;

du bist wohl nicht bei ~e? ты з глу́зду з’е́хаў, ці што?

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

wer

1. pron inter (G wéssen, D wem, a wen) хто;

~ ist da? хто там?, хто тут?

2. pron rel хто;

~ das tut, hat die Fólgen zu trágen хто гэ́та зро́біць, адка́жа за вы́нікі;

◊

~ wagt – gewínnt ≅ ры́зыка – высакаро́дная спра́ва

3. pron indef разм. хто-не́будзь, хто́сьці;

ist ~ gekómmen? прыйшо́ў хто-не́будзь?

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

wo

1. adv дзе;

von ~ (aus) адку́ль;

~ ist es? дзе гэ́та (знахо́дзіцца)?

2. cj

1) разм. калі́;

der Tag, ~ ich krank war дзень, калі́ я быў хво́ры

2) като́ры, той, дзе;

das Haus, ~ ich wóhne дом, дзе я жыву́

3. int разм.:

ach wo!, i wo! куды́ там!, вось яшчэ́!

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

for​1 [fɔ:, fə] prep.

1. (пра час і адлегласць)

1) на праця́гу; на;

He lived there for 10 years. Ён жыў там (на працягу) 10 гадоў;

for life на ўсё жыццё

2) (таксама перадаецца він. скл.)

He ran for a mile. Ён прабег мілю.

2. (пры абазначэнні мэты, прызначэння) для, дзе́ля; па, за;

books for children кні́жкі для дзяце́й;

We did it for fun. Мы зрабілі гэта дзеля забавы;

what for? дзе́ля чаго́?/наво́шта?;

fight for freedom змага́цца за во́лю

3. (пра прычыну) ад, за, з-за, праз;

cry for joy пла́каць ад ра́дасці;

I can’t see anything for the fog. Я нічога не бачу з-за туману.

4. (пры абазначэнні напрамку) у, на;

sail for London плыць у Ло́ндан;

passengers for Liverpool пасажы́ры на Ліверпу́ль

5. (пры ўказанні на цану) на, за;

a check for $5 чэк на 5 до́лараў;

They sold the car for four thousand dollars. Яны прадалі аўтамабіль за 4 тысячы долараў.

6. (пры абазначэнні адносін, схільнасцей) да;

love for children любо́ў да дзяце́й;

an ability for music здо́льнасці да му́зыкі

7. заме́ст, за;

I’ll do it for him. Я зраблю гэта замест яго.

8. (пры абазначэнні падтрымкі) Are you for the proposal? Вы за гэту прапанову?

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

over​2 [ˈəʊvə] prep.

1. (паказвае на ўзаемнае размяшчэнне прадметаў) над, на;

over the table над стало́м;

The robber put his hand over Amanda’s mouth to stop her from screaming. Рабаўнік заціснуў рот Аманды рукой, каб яна перастала лямантаваць.

2. (паказвае на размяшчэнне ўпоперак ці па другі бок чаго-н.) це́раз, праз, за;

a bridge over the river мост це́раз раку́;

jump over a wall пераско́кваць це́раз сцяну́

3. (паказвае на рух ці распаўсюджванне па якой-н. паверхні) па;

all over усю́ды, скрозь, спрэс;

all over the world па ўсі́м све́це

4. (паказвае на колькаснае перавышэнне) звыш, больш;

He is over 60. Яму за шэсцьдзясят.

5. (паказвае на прамежак часу, на працягу якога адбываецца дзеянне) за, на праця́гу;

over the whole period за ўвесь перы́яд;

We’ll discuss it over breakfast. Мы абмяркуем гэта за снеданнем.

6. : паказвае на пераадоленне цяжкасцей, хваробы і да т.п.;

get over a shock адысці́/ачу́цца ад шо́ку

7. (паказвае на крыніцу, сродак) па, праз;

I heard it over the radio. Я чуў гэта па радыё.

8. (паказвае на прадмет думкі, спрэчкі і да т.п.) аб, пра, адно́сна, што даты́чыцца;

an argument over money спрэ́чка з-за гро́шай

♦

over and above апрача́ таго́, акрамя́ таго́, да таго́ ж

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

АНТАЛО́ГІЯ [ад грэч. on (ontos) існае + ...логія)],

раздзел філасофіі, вучэнне аб быцці. Даследуе сутнасць быцця, яго універсальныя, усеагульныя асновы, заканамернасці і структуры. Тэрмін уведзены ням. філосафам Р.Гакленіусам (1613) у значэнні «космас», «прырода», «прадметны свет» (у адрозненне ад гнасеалогіі — вучэння аб пазнанні). Пазней сталі выкарыстоўваць і ў дачыненні да чалавека і яго свядомасці, вызначэнні анталагічнага зместу паняццяў, што набылі формы пазнання. На розных этапах развіцця філасофіі бытавала думка, што свет, які ўспрымаецца пачуццём, несапраўдны і трэба шукаць пастаянны свет існага быцця, які можна спасцігнуць толькі розумам. Быццё як саматоесную існасць Парменід уяўляў нязменным, адзіным і супрацьпастаўляў яго пачуццёваму, множнаму, рухомаму. Арыстоцель уключаў у анталогію станаўленне, рух, якія ён звязваў з пераходам магчымасці ў рэальнасць. Філосафы сярэднявечча вырашалі праблемы ўзроўняў быцця (актуальны, патэнцыяльны, субстанцыяльны і інш.). Матэрыялістычная анталогія новай філасофіі разглядае асвоеную чалавекам з дапамогай навукі і тэхнікі прыроду, матэрыяльна-прадметную рэальнасць па-за чалавекам. Паварот ад прыродна-натуралістычнай да суб’ектыўна-гнасеалагічнай трактоўкі быцця з улікам вопыту суб’екта зроблены ў філасофіі Р.Дэкарта, І.Канта, І.Фіхтэ, Г.Гегеля і інш. Паводле К.Маркса, адзінства прыроднага і чалавечага быцця дасягаецца ў працэсе сац. дзеяння, якое ахоплівае і матэрыяльную, і духоўную вытв-сць. М.Хайдэгер, спалучаючы сэнс быцця з быццём чалавека, асаблівае значэнне ў анталогіі надаваў часу, мове (як «дому быцця»), культуры. Сучасны стан анталогіі абумоўлены гіст. этапам развіцця грамадства з уласцівай яму на гэтым узроўні спецыфікай узаемасувязі быцця і свядомасці супярэчнасцямі паміж імі. Адна з гэтых супярэчнасцяў у тым, што прыроданавук. і сацыялагічным мадэлям не заўсёды можна знайсці адпаведнасці ў прыродзе і грамадстве. Другая супярэчнасць звязана з працэсамі інтэграцыі грамадскага быцця ў агульначалавечае з узвышэннем да яго ўзроўню нац., рэгіянальных інтарэсаў, ідэй і культуры. Гэта абвастрае праблематыку анталогіі, але павышае яе актуальнасць, асабліва ролю ўсеагульнасці, навук. спасціжэнне якой дазваляе чалавеку (яго свядомасці) правільна арыентавацца ў розных абставінах.

Літ.:

Лосев А.Ф. Философия. Мифология. Культура. М., 1991;

Хайдеггер М. Время в бытие: Статьи и выступления. Пер. с нем. М., 1993;

Широканов Д.И. Основные этапы становления единства и развития как логических принципов // Принципы единства и развития в научном познании. Мн., 1988;

Петрущик А.И. Перспективы единства мышления и бытия в современном мире // Научно-технический прогресс: взаимодействие факторов и тенденции развития. Мн., 1989;

Алексеева Е.А. Разум и онтология сознания // Стереотипы и динамика мышления. Мн., 1993.

А.І.Пятрушчык, Д.І.Шыраканаў.

т. 1, с. 379

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)