hináusgehen* vi (s)

1) выхо́дзіць

2) (über a) перавыша́ць (што-н.)

3) (auf A) мець на ўва́зе [прыме́це] (што-н.); імкну́цца (да чаго-н.);

woráuf geht das hináus? да чаго́ гэ́та хі́ліцца?

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Vermögen n

1) -s, - бага́цце, маёмасць;

ein ~ máchen, zu ~ kómmen* разбагаце́ць, сабра́ць бага́цце

2) здо́льнасць;

das geht über mein ~ гэ́та вышэ́й за мае́ сі́лы;

nach béstem ~ па ме́ры сіл і магчы́масцей

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Wéile f -

1) пэўны час;

über éine kléine ~ кры́ху пачака́ўшы

2) во́льная часі́на, во́льны час;

damít hat es (noch) gúte ~ гэ́та (паку́ль) не да спе́ху;

◊

éile mit ~ ≅ цішэ́й е́дзеш – да́лей бу́дзеш

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

дыпламаты́чны diplomátisch;

дыпламаты́чны ко́рпус das diplomátische Korps [ko:r];

дыпламаты́чная по́шта Diplomátengepäck n -s; Diplomátenpost f -;

устанаві́ць дыпламаты́чныя адно́сіны з якой-н. дзяржа́вай diplomátische Bezíehungen zu éinem Staat áufnehmen*;

адкры́ць дыпламаты́чнае прадстаўні́цтва éine diplomátische Vertrétung éinrichten;

гэ́та было́ не зусі́м дыпламаты́чна з твайго́ бо́ку так гавары́ць es war nicht sehr diplomátisch von dir, dies zu ságen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

віта́ць

1. (звяртацца з прывітаннем) grüßen vt, begrüßen vt;

2. (добразычліва сустракаць) willkómmen héißen*;

віта́ць ад чыйго-н. імя́ in j-s Námen begrüßen; in j-s Námen willkómmen héißen*;

віта́ць сардэ́чна j-n hérzlich willkómmen héißen*;

2. (ухваляць) gútheißen* аддз. vt;

гэта трэ́ба віта́ць es ist begrüßenswert;

3. вайск. salutíeren vi, grüßen vt

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ко́жны

1. займ. jéder (jéde f, jédes n, jéde pl);

ко́жную хвілі́ну jéde Minúte, jéden Áugenblick;

ко́жны дзень jéden Tag, täglich;

на ко́жным кро́ку auf Schritt und Tritt;

2. у знач. наз. м. jéder (часта ўжываецца з неазначальным артыклем), jédermann;

ко́жны паві́нен гэ́та ве́даць das muss jéder wíssen, das hat ein jéder zu wíssen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Катала́жка ’каталажка’ (БРС, Сл. паўн.-зах.). Магчыма, запазычанне з рус. мовы. Параўн. рус. катала́жка ’каталажка, турма’, ’памяшканне для арыштантаў’. У рус. мове гэта вытворнае ад дыял. каталаж ’камора, памяшканне на судне для захоўвання снасцей і прыпасаў’. Апошняе ўзнікла ў выніку метатэзы з такелаж ’снасці на судне, прыстасаванне для пад’ёму і перамяшчэння грузаў’ (аб гэтым пісаў яшчэ Даль: «…каталажка… от каталаж искаж. морс. такелаж»). Слова такелаж (сустракалася таксама ў форме такалаж) узята з гал. takelage ’тс’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Качэ́ўе ’стаянка качэўнікаў, а таксама мясцовасць, на якой качуюць’, качэўнікі ’народ, племя, якія вядуць качавы спосаб жыцця’, качавы́ ’які не мае аселасці; вандроўны’, ’звязаны з частай пераменай месца жыхарства’ (ТСБМ); качава́ць ’весці неаселы спосаб жыцця’. Ужо ў ст.-рус. мове было слова кочевати. Гэта запазычанне з цюрк. моў. Параўн. уйг., чагат. köč ’паездка, падарожжа, перасяленне’, köčmäk ’качаваць’. Гл. Фасмер, 2, 357. Корань köč‑ ’качаваць’ сустракаецца ў многіх цюрк. мовах. Параўн. яшчэ Шанскі, 2, К, 362.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Галубі́ца ’ягада дурніца, буякі’ (Бяльк.). Рус. голуби́ка, голуби́ца ’тс’. Шанскі (1, Г, 121) прыводзіць яшчэ ўкр. голубика (адкуль?). Паводле Шанскага (там жа), гэта вытворныя ад назвы колеру (рус. голубо́й, укр. голуби́й). Шанскі (там жа) мяркуе, што варыянтнасць суфіксацыі (‑ика, ица) адлюстроўвае складаныя працэсы трэцяй палаталізацыі, яе непаслядоўнасць. Назва ягады магла ўспрымацца як утварэнне ад го́луб (+ суф. *‑ica для абазначэння самак). Таму маглі ўзнікнуць другасныя па паходжанню назоўнікі тыпу бел. галубэ́ ’буякі’ (Сцяшк. МГ).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ган ’недахоп’ (Нас., Касп.). Каспяровіч параўновае гэта слова з зага́на ’тс’. Аднак лепш параўноўваць (бо фармальна стаіць бліжэй) з укр. га́на ’бессаромнасць, сорам, ганьба’, польск. gana, чэш. hana і г. д., якія адносяцца да слав. *ganiti ’ганьбіць і да т. п.’ (бел. га́ніць, укр. га́нити, рус. дыял. га́нить, польск. ganić, чэш. haniti). Аб слав. *ganiti падрабязней гл. Слаўскі, 1, 254–255 (там і агляд літ-ры). Форма ган, мусіць, нейкае беларускае новаўтварэнне.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)