ПАТРЭ́БНАСЦЬ,

стан узаемадзеянняў суб’екта (асобы, сац. групы, грамадства) з аб’ектыўнымі ўмовамі яго існавання, якія ён зазнае пры патрэбе ў чым-небудзь неабходным для падтрымкі жыццядзейнасці і ў якасці стымулу актыўнасці. Да П. адносіцца не толькі тое, што прыносіць карысць, неабходна для жыцця, але і рэальныя запатрабаванні на прадметы, што могуць быць шкоднымі для здароўя і сац. статусу, але выкарыстоўваюцца людзьмі ў сілу звычак, традыцый і задавальнення (курэнне, ужыванне алкаголю, наркотыкаў і інш.). Працэс задавальнення, рэалізацыі П. ўяўляецца як мэтасэнсавая дзейнасць чалавека, што праходзіць у пэўных сац. адносінах і ў пэўных сац.-эканам., паліт. і культурных умовах. П. асобы і групы апасродкаваны працэсам выхавання.

П. складаюць адзіную цэласную сістэму і падзяляюцца на біял. (абумоўленыя абменам рэчываў) і сац. (абумоўленыя грамадскай сутнасцю чалавека), на ўсвядомленыя і неўсвядомленыя, матэрыяльныя і духоўныя, індывід. і групавыя, рацыянальныя і нерацыянальныя, бягучыя і чакаемыя, рэальныя і ідэальныя, узвышаныя і нізкія, жыццёва важныя і другарадныя, самадастатковыя і прэстыжныя, элементарныя і складаныя, насычаныя (маюць выразныя межы) і ненасычаныя (не маюць межаў; напр., веды). У адпаведнасці са сферай дзейнасці вылучаюць таксама П. працы. пазнання, веры, зносін, сексу, адпачынку; паводле функцыянальнай іх ролі — дамінуючыя і перыферыйныя, устойлівыя і сітуатыўныя; паводле аб’ектаў дзейнасці — індывід., групавыя, калект., грамадскія.

П. дэтэрмінуюцца генетыка-біял. фактарамі, сац.-эканам. і сацыякульт. ўмовамі існавання людзей, характарам і зместам іх дзейнасці, іх узроўнем сацыякульт. развіцця і менталітэтам. Індывідуальна і суб’ектыўна П. перажываюцца ў форме пачуццёва-эматыўна афарбаваных жаданняў і імкненняў. Іх рэалізацыя дыферэнцыруецца ў залежнасці ад каштоўнасных арыентацый і жыццёвых дыспазіцый асобы ў карэляцыі з яе індывід. вопытам, спосабамі рэфлексіўнага асэнсавання свайго жыццёвага шляху, быцця інш. людзей, сац. адносін і сац. дзейнасці.

Я.​М.​Бабосаў.

т. 12, с. 184

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

áufhaben* vt

1) мець на сабе́;

den Hut ~ быць у капелюшы́

2) мець (што-н.) адчы́неным [расшпі́леным]

3) мець зада́нне;

er hat viel auf яму́ мно́га зада́дзена

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

beréit a (zu D) гато́вы (да чаго-н.); падрыхтава́ны;

sich zu etw. ~ erklären выка́зваць сваю́ гато́ўнасць (да чаго-н.);

sei ~! будзь гато́ў [напагато́ве]!;

sich ~ hálten* быць напагато́ве

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Éinfluss m -es, Éinflüsse

1) уплыў;

~ áusüben рабі́ць уплыў;

~ háben мець уплыў;

únter j-s ~ stéhen* быць пад чыі́м-н. уплы́вам;

ein Mann von ~ уплыво́вы чалаве́к

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

fähig a

1) (zu D) здо́льны (да чаго-н., на што-н.);

zu állem ~ sein быць здо́льным на ўсё

2) таленаві́ты (für A – да чаго-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Gálle f -

1) жоўць

2) зласлі́васць, злосць

3) вет. я́шчур;

ihm läuft die ~ über ён выхо́дзіць з сябе́;

kéine ~ háben быць спако́йным [ураўнава́жаным, дабраду́шным, лаго́дным];

◊

Gift und ~ spéien* вар’ява́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

geréichen vi (zu D) служы́ць, быць падста́вай (да чаго-н.);

j-m zur Éhre ~ рабі́ць го́нар каму́-н.;

zum Náchteil ~ прычыня́ць [рабі́ць] шко́ду;

zum Vergnügen ~ дава́ць задавальне́нне

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

gespánnt напру́жаны; наця́гнуты;

~ auf etw. (A) sein з ціка́васцю чака́ць чаго́-н.;

mit j-m auf ~em Fúße stéhen* быць у напру́жаных адно́сінах з кім-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Heu n -s се́на;

~ máchen касі́ць се́на;

~ wénden варо́чаць се́на;

◊

er hat Geld wie ~ ён гро́шы лапа́тай грабе́ [заграба́е];

~ und Stroh im Kopf háben быць набі́тым ду́рнем

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

kénnen* vt ве́даць, знаць, быць знаёмым (з кім-н., з чым-н.);

kein Maß ~ не ве́даць ме́ры;

sich vor Zorn nicht ~ не по́мніць сябе́ ад гне́ву

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)