Verbum

семна́ццаць, ‑ццаці, Т ‑ццаццю, ліч. кольк.

Лік і лічба 17. // Колькасць, якая абазначаецца лічбай 17. Падаўся.. [Усцін] на Валкан, за семнаццаць вёрст. Ракітны.

семсо́т, сямісот, Т сямюстамі, ліч. кольк.

Лік і лічба 700. // Колькасць, якая абазначаецца лічбай 700. Ды хто згадае, Колькі год Ён [дуб] тут стаіць нязменна? Семсот, Ну, можа, хай — шэсцьсот, Але ніяк не меней. Броўка.

се́мя, семя і семені, Д семю і семені, В семя, Т семем і семенем, М (аб) семі і (аб) семені, н.

1. Зачатак расліны, які складаецца з зародка і абалонкі. // зб. Зародкі расліны, якія ўжываюцца ў ежу ці для якіх‑н. патрэб. Ільняное семя.

2. перан. Зародак, пачатак, крыніца чаго‑н. Навукі семя засявай! Колас.

3. Уст. Патомства, род. Не, не пакіну я гэтай штукі, — Трафімыч патрос аўтаматам, — аж пакуль да канца не вынішчу дурное семя [фашыстаў]. Краўчанка. // Разм. лаянк. Вырадак. Чортава семя.

•••

Цытворнае семя — тое, што і цытвора.

се́мявы, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае адносіны да семя (у 1 знач.), заключае ў сабе семя. Семявыя каробачкі.

2. Які мае адносіны да семя (у 3 знач.). Семявы канацік. // Які выпрацоўвае або мае ў сабе семя (у 3 знач.). Семявыя залозы. Семявая вадкасць.

семявывяржэ́нне, ‑я, н.

Тое, што і семязліццё.

семядо́льны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да семядолі. Семядольныя лісцікі.

семядо́ля, ‑і, ж.

Зародак лісця ў семені.

семяе́д, ‑а, М ‑дзе, м.

Жучок, які пашкоджвае насенне (раслін). Канюшынны семяед.

семяза́вязь, ‑і, ж.

Зародак семені.

семязліццё, ‑я, н.

Выхад, зліццё семені, спермы.