Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

выпадко́васць, ‑і, ж.

1. Асаблівасць выпадковага.

2. Нечаканая, непрадбачаная з’ява. Па шчаслівай выпадковасці.

3. Акалічнасць, якая не абумоўлена непасрэднай прычынай. Людзі самі робяць сваю гісторыю, але да гэтага часу яны рабілі яе, не кіруючыся агульнай воляй па адзінаму агульнаму плану, нават у рамках пэўнага, абмежаванага, данага грамадства. Іх імкненні перакрыжоўваюцца, і ва ўсіх такіх грамадствах пануе з гэтай прычыны неабходнасць, дапаўненнем і формай праяўлення якой з’яўляецца выпадковасць. Энгельс.

выпадко́вы, ‑ая, ‑ае.

1. Які з’явіўся, узнік выпадкова, нечакана; непрадугледжаны. Выпадковы спадарожнік. Выпадковы госць.

2. Які адбываецца ад выпадку да выпадку, не заўсёды. Выпадковыя наведванні. Выпадковыя заработкі.

3. Не агавораны пэўнымі правіламі, патрабаваннямі. Выпадковы рэпертуар. Выпадковыя назіранні. // Пра чалавека, які займае якое‑н. месца беспадстаўна.

4. Не абумоўлены непасрэднай прычынай. Выпадковы поспех.

5. Учынены без намеру. [Ягупла].. сказаў у прысутнасці прафесара лішняе і хацеў цяпер, каб словы ягоныя прафесар прыняў як выпадковыя. Галавач.

вы́паены, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выпаіць.

вы́пазаваць, ‑зую, ‑зуеш, ‑зуе; зак., што.

Разм. Выстругаць паз.

вы́паіць, ‑паю, ‑паіш, ‑паіць; зак., каго.

Кормячы малаком, пойлам, узгадаваць. Выпаіць цяля.

выпа́йвацца, ‑аецца; незак.

Зал. да выпайваць.

выпа́йваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да выпаіць.

вы́пакладаны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выпакладаць.

вы́пакладаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго.

Разм. Кастрыраваць, вылегчаць. Выпакладаць жарабца.

вы́пакутаваны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выпакутаваць.