Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

выжына́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да выжаць ​1.

вы́жыты, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад выжыць ​2.

вы́жыць 1, ‑жыву, ‑жывеш, ‑жыве; зак.

Застацца жывым пасля цяжкай хваробы, ранення і пад. Хворы выжыў. □ Таполі абламала [бура] голле, паздзірала кару, але таполя выжыла — шуміць во і шуміць. М. Стральцоў. Марылін Манро нейкім цудам пашанцавала выжыць у гэтым пекле эксплуатацыі, нажывы і бізнесу. Новікаў.

•••

Выжыць з розуму — страціць памяць, здольнасць усведамляць.

вы́жыць 2, ‑жыву, ‑жывеш, ‑жыве; зак., каго-што.

Прымусіць пакінуць свой дом, месца працы і пад.; выгнаць адкуль‑н. Выжыць з хаты.

вы́залаціцца, ‑ціцца; зак.

Пакрыцца пазалотай, пазалаціцца.

вы́залаціць, ‑лачу, ‑лаціш, ‑лаціць; зак., што.

Пакрыць пазалотай, пазалаціць усё або частку чаго‑н.

вы́залачаны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад вызалаціць.

вызало́чвацца, ‑аецца; незак.

1. Незак. да вызалаціцца.

2. Зал. да вызалочваць.

вызало́чваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да вызалаціць.

вы́зарыцца, ‑рыцца; зак.

Тое, што і вызарыць. Нанач неба вызарылася і наступіла такая цішыня, якое, здаецца, даўно ўжо не было на свеце. Сабаленка.

вы́зарыць, ‑рыць; зак.

Стаць ясным, зорным (пра неба). [Нічыпар:] — Бачыце, як неба вызарыла. У такую ноч і пешкі прайсціся хораша... Хадкевіч.