крана́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. Зрушвацца з месца, пачынаць рухацца.
Электрычка кранаецца з месца.
2. каго-чаго. Датыкацца да каго-, чаго-н.
К. рукой пляча таварыша.
Смычок ледзь кранаўся струн.
|| зак. крану́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
не́сціся¹, нясу́ся, нясе́шся, нясе́цца; нясёмся, несяце́ся, нясу́цца; нёсся, не́слася і нясла́ся, не́слася і нясло́ся; нясі́ся; незак.
1. Хутка рухацца, імчацца ўперад.
Несліся коні.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Распаўсюджвацца (пра гукі, пахі, чуткі).
Нясуцца песні.
Несліся новыя чуткі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Мяце́ліць ’хутка рухацца’ (гродз., Сцяшк. Сл.). Да мяцеліца (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
слі́згацца, -аюся, -аешся, -аецца; незак.
1. Плаўна рухацца па гладкай, слізкай паверхні.
С. на лыжах.
2. Тое, што і слізгаць (у 3 знач.).
3. Коўзацца, катацца.
С. па лёдзе.
|| аднакр. слізгану́цца, -ну́ся, -не́шся, -не́цца; -нёмся, -няце́ся, -ну́цца; -ні́ся.
|| наз. слі́зганне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вывіва́цца, ‑аецца; незак.
Рухацца па звілістай лініі. Бурыя, пад колер зямлі, берагавыя ластаўкі.. спрытна выбіваліся над вадой. Пальчэўскі. // Мець звілісты напрамак. Срэбнаю істужкаю вывіваўся Нёман. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Вару́хаць, вару́хацца ’рухаць, рухацца, хістацца і да т. п.’ Гл. варушы́ць, варушы́цца.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Клы́хаць ’клыпаць, павольна рухацца’ (Сцяшк.). Магчыма, кантамінацыя клішаць (гл.) і клыпаць (гл.)
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
заплята́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. гл. заплесціся¹.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пра ногі: з цяжкасцю рухацца, з цяжкасцю перамяшчацца.
Ногі заплятаюцца ад стомленасці.
3. Пра язык: ледзь варушыцца (ужыв. як абазначэнне невыразнай, блытанай гаворкі).
Ад хвалявання ў яе пачаў з. язык.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Кні́бацца рухацца, варушыцца’ (Сл. паўн.-зах.). Балтызм. Параўн. літ. knibinti ’валтузіцца, кешкацца’. Параўн. кнібіць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ёўзацца ’неспакойна сядзець, рухацца ўвесь час’. Рус. ёлзать ’тс’. Сувязь з ёрзаць ’тс’ дапусціць нельга.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)