шалапу́ціць

‘дурыцца, блазнаваць, сваволіць’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. шалапу́чу шалапу́цім
2-я ас. шалапу́ціш шалапу́ціце
3-я ас. шалапу́ціць шалапу́цяць
Прошлы час
м. шалапу́ціў шалапу́цілі
ж. шалапу́ціла
н. шалапу́ціла
Загадны лад
2-я ас. шалапу́ць шалапу́цьце
Дзеепрыслоўе
цяп. час шалапу́цячы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

шалапу́тнічаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.

Разм. Паводзіць сябе як шалапут; лайдачыць, сваволіць. Не працуе, а шалапутнічае.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

запраку́дзіць

‘пачаць пракудзіць - гарэзаваць, сваволіць’

дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. запраку́джу запраку́дзім
2-я ас. запраку́дзіш запраку́дзіце
3-я ас. запраку́дзіць запраку́дзяць
Прошлы час
м. запраку́дзіў запраку́дзілі
ж. запраку́дзіла
н. запраку́дзіла
Загадны лад
2-я ас. запраку́дзь запраку́дзьце
Дзеепрыслоўе
прош. час запраку́дзіўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

дзы́гаць

‘сваволіць, гарэзаваць; заігрываць, заляцацца; хутка бегаць’

дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. дзы́гаю дзы́гаем
2-я ас. дзы́гаеш дзы́гаеце
3-я ас. дзы́гае дзы́гаюць
Прошлы час
м. дзы́гаў дзы́галі
ж. дзы́гала
н. дзы́гала
Загадны лад
2-я ас. дзы́гай дзы́гайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час дзы́гаючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бунтаўшчы́к, ‑а. м.

Удзельнік бунту ​1, бунтар. [Казацкі афіцэр:] — Крамольнікі! Бунтаўшчыкі! Для вас ужо царскія законы — не законы?! Сваволіць? Бунтаваць? Колас.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

закаламе́сіць

‘пачаць каламесіць - сваволіць, гарэзіць; закаламуціць што-небудзь, унесці ў што-небудзь блытаніну’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. закаламе́шу закаламе́сім
2-я ас. закаламе́сіш закаламе́сіце
3-я ас. закаламе́сіць закаламе́сяць
Прошлы час
м. закаламе́сіў закаламе́сілі
ж. закаламе́сіла
н. закаламе́сіла
Загадны лад
2-я ас. закаламе́сь закаламе́сьце
Дзеепрыслоўе
прош. час закаламе́сіўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

закаламе́шваць

‘пачынаць каламесіць - сваволіць, гарэзіць; каламуціць што-небудзь, уносіць у што-небудзь блытаніну’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. закаламе́шваю закаламе́шваем
2-я ас. закаламе́шваеш закаламе́шваеце
3-я ас. закаламе́швае закаламе́шваюць
Прошлы час
м. закаламе́шваў закаламе́швалі
ж. закаламе́швала
н. закаламе́швала
Загадны лад
2-я ас. закаламе́швай закаламе́швайце
Дзеепрыслоўе
цяп. час закаламе́шваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

усхадзі́цца, -хаджу́ся, -хо́дзішся, -хо́дзіцца; зак.

1. Дайсці да крайняй ступені праяўлення чаго-н.; пачаць моцна дурэць, сваволіць.

Дзеці ўсхадзіліся, не суняць.

2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пачаць моцна бушаваць (пра з’явы прыроды).

Усхадзіўся вецер.

|| незак. усхо́джвацца, -аюся, -аешся, -аецца.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Сілуме́ць ‘сваволіць’ (Сцяшк. Сл.). Гл. сіламоц.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

паба́лавацца, ‑луюся, ‑луешся, ‑луецца; зак.

1. Балавацца, сваволіць некаторы час. Пабалаваліся і годзе.

2. Атрымаць задавальненне ад чаго‑н. — Дай костку .. [Апацею Еўдаксеевічу], не шкадуй... Няхай пабалуецца, ліха копчанае... Лынькоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)