über

1. prp

1) (А – на пытанне «куды?», D – на пытанне «дзе?») над, паве́рх, на;

die Hände ~ dem Kopf zusmmenschlagen* залама́ць ру́кі над галаво́й;

inen Hndschuh ~ die Hand zehen* нацягну́ць пальча́тку на руку́

2) (a) це́раз, праз, па;

~ den Hof ghen* ісці́ праз двор;

~ den Kopf strichen* гла́дзіць па галаве́;

~ Berln nach Lipzig fhren* е́хаць це́раз Берлі́н у Ле́йпцыг

3) (a) праз (пэўны час);

hute ~ zwei Wchen ро́ўна праз два ты́дні;

ein Buch ~ Snntag lsen* прачыта́ць кні́гу за нядзе́лю;

~ kurz der lang ра́на ці по́зна

4) (a) больш, бо́лей як, звыш;

er ist ~ zwnzig яму́ больш як два́ццаць (гадо́ў);

das geht ~ sine Kräfte гэ́та звыш яго́ сіл

5) (a) аб, аба, пра;

~ inen Vrfall erzählen раска́зваць [апавяда́ць] пра здарэ́нне

6) (D) за, над;

sie sitzt ~ den Büchern яна́ сядзі́ць над кні́гамі

7) пераклад залежыць ад кіравання беларускага дзеяслова:

~ den Feind segen перамагчы́ во́рага;

~ j-n hrfallen* напа́сці на каго́-н.

2. adv

1) на праця́гу;

die Nacht ~ на праця́гу усёй но́чы;

den Wnter ~ усю́ зіму́

2):

das Gewhr ~! вайск. на плячо́! (каманда)

3):

das ist mir ~ гэ́та мне надаку́чыла [абры́дла];

j-m ~ sein перасяга́ць, перавыша́ць (каго-н.);

er ist mir ~ ён ве́дае больш за мяне́, ён мяне́ перасягну́ў [перагна́ў]

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

нос м.

1. анат. Nse f -, -n;

арлі́ны нос dlernase f;

гавары́ць у нос durch die Nse sprchen*; näseln;

2. (дзюба ў птушкі) Schnbel m -s, Schnäbel;

3. (карабля, самалёта і г. д.) Bug m -(e)s, Büge;

пакі́нуць каго-н. з носам разм. j-n übertö́lpeln, prllen vt, zum Nrren hlten*;

заста́цца з носам разм. das Nchsehen hben, leer usgehen*, nverrichteter Dnge bziehen*;

паве́сіць нос (на кві́нту) разм. den Kopf hängen lssen*;

вадзі́ць за нос каго-н. разм. an der Nse hermführen; nsführen неаддз. vt;

задзіра́ць нос разм. die Nse hoch trgen*; hchnäsig sein;

не ба́чыць дале́й за сво́й нос разм. nichts ußer der igenen Nsenspitze shen*;

трыма́ць нос па ве́тры den Mntel nach dem Wnde hängen;

з-пад са́мага носа vor der Nse weg;

з носа pro Nse, pro Persn;

носа не пака́зваць sich nicht shen lssen*;

пхаць [ты́каць] нос у што-н. sine Nse in etw. stcken, sich in etw. inmischen;

ты́цнуць носам каго-н. у што-н. разм. j-n mit der Nse auf etw. (A) stßen* [drücken];

падце́рці нос каму-н. j-n übertrmpfen, j-n usstechen*;

то́ркаць носам innicken vi

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

гро́шы мн. Geld n -(e)s (pl -er рэдка); Glder pl (сумы);

фін., эк. абясцэ́неныя гро́шы entwrtetes Geld;

адступны́я гро́шы Entschädigungssumme f;

”гара́чыя” гро́шы „hißes“ [fluktuerendes] Geld;

дро́бныя гро́шы Klingeld n;

камісі́йныя гро́шы Provisin [-vi-]f;

металі́чныя гро́шы Hrtgeld n, Metllgeld n;

ная́ўныя гл. гатоўка;

неразме́нныя гро́шы nicht inlösbares Geld;

нявы́даткаваныя гро́шы nicht usgegebenes Geld;

пад’ёмныя гро́шы mzugsgeld n;

папяро́выя гро́шы Papergeld n;

разме́нныя гро́шы Wchselgeld n;

рэа́льныя гро́шы relles Geld;

су́тачныя гро́шы Diäten pl, Tgesgeld n;

фальшы́выя гро́шы Flschgeld n;

атры́мліваць гро́шы ў ба́нку Geld bei der Bank erhlten*;

атры́мліваць гро́шы па вэ́ксалю Wchsel inlösen;

атры́мліваць гро́шы па чэ́ку Geld ggen Scheck erhlten*;

браць гро́шы з раху́нку Geld bheben*;

браць гро́шы ў пазы́ку Geld brgen;

выдатко́ўваць гро́шы Geld usgeben*;

выма́ць гро́шы з абарачэ́ння Geld aus dem mlauf zehen*;

вярта́ць гро́шы Geld zurückzahlen;

дава́ць гро́шы ў пазы́ку Geld lihen*;

здыма́ць гро́шы з раху́нку Geld vom Knto bheben*;

кампенсава́ць гро́шы Geld erstzen;

капі́ць запа́сіць гро́шы Geld spren;

кла́сці гро́шы ў банк Geld deponeren;

мяня́ць гро́шы Geld wchseln;

трыма́ць гро́шы ў ба́нку Geld auf der Bank hben;

ні за які́я гро́шы! um kinen Preis!;

быць пры граша́х bei Ksse sein;

выкіда́ць гро́шы на ве́цер das Geld zum Fnster hinuswerfen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Land n -(e)s, Länder

1) краі́на, край;

das gelbte ~ запаве́тная зямля́;

ußer ~(es) ghen* пакі́нуць радзі́му;

wohr des ~es? з які́х краёў?, адку́ль даро́гу ма́еш [ма́еце]?;

bei uns zu ~e у на́шай краі́не;

aus llen Hrren Ländern з усі́х канцо́ў све́ту, адусю́ль

2) без pl зямля́, гле́ба

3) -(e)s, Länder зямля́, праві́нцыя

4) без pl су́ша;

über ~ und Mer вако́л све́ту;

an(s) ~ ghen* [stigen*, kmmen*] вы́садзіцца [сысці́] на бе́раг;

zu Wsser und zu ~e на вадзе́ і (на) су́шы, па вадзе́ і (па) су́шы

5) без pl се́льская мясцо́васць, вёска;

auf dem ~e у вёсцы, на да́чы, за го́радам;

aufs ~ ghen* пае́хаць у вёску;

aufs ~ zehen* перае́хаць у вёску;

die infalt vom ~e вяско́вая прастата́; пагардл. дзераве́ншчына

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

стано́вішча н.

1. (знаходжанне) Lge f -, -n;

зыхо́днае стано́вішча вайск. Ausgangslage f;

2. (пастава цела, поза) Lge f, Stllung f -, -en;

спако́йнае стано́вішча Rhelage f, Rhestellung f;

3. (сітуацыя) Schlage f, Situatin f -, -en; Stand m -(e)s, Stände, Zstand m;

стано́вішча ў краі́не die Lndeszustände;

пры сённяшнім стано́вішчы bei der jtzigen [drzeitigen] Lge;

вы́йсці з ця́жкага стано́вішча sich aus der schwerigen Lge herusarbeiten;

быць на вышыні́ стано́вішча auf der Höhe sein;

4. (стан, абставіны) Zstand, Lge f;

вае́ннае стано́вішча Kregszustand m;

актуа́льнае стано́вішча die drzeitige Lge;

надзвыча́йнае стано́вішча usnahmezustand m, Ntstand m;

сяме́йнае стано́вішча Famli¦enstand m;

маёмаснае стано́вішча Vermögenslage f;

5. (грамадскае) Stllung f, Lge f;

карыста́цца прывілеява́ным стано́вішчам ine Vrzugsstellung geneßen* [haben];

займа́ць асаблі́вае стано́вішча ine usnahmestellung [Snderstellung] innehmen*;

6.:

стано́вішча па-за гульнёй спарт. bseitsstellung f, bseits n -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

гавары́ць

1. sprchen* vt, vi; rden vt, vi (з кім-н. mit D; пра каго-н., пра што-н. über A, von D);

гавары́ць па-няме́цку Deutsch sprchen*;

гавары́ць намёкамі durch die Blme sprchen*;

гавары́ць без намёкаў frei von der Lber weg sprchen*;

2. (сказаць) sgen vt;

гавары́ць пра́ўду die Whrheit sgen;

гаво́раць, што… разм. man sagt, dass…;

3. (сведчыць аб чым-н., даказваць што-н.) zugen vi; besgen vt;

аб чым гаво́раць фа́кты? was besgen die Ttsachen?;

яго́ ўчы́нак гаво́рыць аб му́жнасці sine Tat zeugt von Mut;

гавары́ць зага́дкамі in Rätseln sprchen*;

пра гэ́та гаво́раць усе́ das ist in ller Mnde;

гэ́та гаво́рыць само́ за сябе́ das spricht für sich (selbst);

мно́га [ма́ла] чаго́ гаво́раць es wird so mnches gerdet [gesgt];

не гаво́рачы ні сло́ва hne ein Wort (zu sgen) [zu verleren]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Herr m -n, -en

1) пан, спада́р, гер;

mine Dmen und ~en! пано́ве!, спада́рыні і спадары́!;

~ Nseweis вы́скачка;

als grßer ~ lben жы́ць па-па́нску [па́нам];

den grßen ~en spelen выдава́ць сябе́ за вялі́кага па́на

2) гаспада́р, улада́льнік;

~ der Lge sein быць гаспадаро́м стано́вішча;

iner Sche (D) ~ wrden спраўля́цца з чым-н.

3) мужчы́на;

für ~en для мужчы́н

4) Бог, Гаспо́дзь;

~ des Hmmels! Бо́жа!;

~, du mine Güte! Бо́жа літасці́вы!;

dem ~n sei's geklgt! (няха́й) ба́чыць Бог!;

in llen ~en Länder усю́ды

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

рука́ ж. Hand f -, Hände (кісць); Arm m -(e)s, -e (уся рука);

уме́лыя рукі geschckte Hände;

узя́ць на рукі auf den Arm nhmen*;

пада́ць руку́ die Hand gben* [richen];

павіта́цца з кім-н. за руку́ j-n mit inem Händedruck [per Hndschlag] begrüßen;

узя́ць каго-н пад руку́ sich bei j-m inhaken [nterhaken];

прашу́ падня́ць рукі! (пры галасаванні) ich btte um Hndzeichen;

рукі ўго́ру! спарт. (каманда) rme hoch!; вайск. Hände hoch!;

рукі ўніз! (каманда) rme neder!;

рукі па швах! (каманда) die rme nlegen!;

стаць, рукі ўбо́кі! (каманда) die Hände in die Siten stmmen [stützen]!;

про́даж з рук камерц. Dirktverkauf m -(e)s, -käufe;

апусці́ць рукі перан. den Mut snken lssen*, die Flnte ins Korn wrfen*;

са збро́яй у рука́х mit der Wffe in der Hand;

сядзе́ць скла́ўшы рукі die Hände in den Schoß lgen;

быць звя́заным па рука́х і нага́х an Händen und Füßen gefsselt [gebnden] sein;

рукі ко́раткі разм. das liegt nicht in siner Macht;

быць у чыіx-н. рука́х in j-s Gewlt [Macht] sein;

даць во́лю рука́м hndgreiflich wrden;

узя́ць сябе́ ў рукі sich zusmmennehmen*, sich behrrschen, sich bezwngen;

збыць што-н з рук разм. etw. lswerden аддз. [lsschlagen* аддз.];

ма́йстар на ўсе́ рукі sich auf lles versthen*; ein Tusendkünstler [Tusendsas(s)a] sein;

рука́ руку́ мы́е, зло́дзей зло́дзея кры́е ine Hand wäscht die ndere

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

vershen*

1. vt

1) (mit D) забяспе́чваць (чым-н.);

mit der nterschrift ~ падпіса́ць (дакумент)

2) выко́нваць, не́сці (абавязкі);

j-s Stlle [Amt] ~ замяня́ць каго́-н. па слу́жбе, выко́нваць чые́-н. абавя́зкі

2. ~, sich

1) (mit D) запаса́цца (прадуктамі, харчамі), забяспе́чваць сябе́ (чым-н.)

2) (bei D) памылі́цца, недаглядзе́ць, дапусці́ць памы́лку (з-за няўважлівасці)

3) (G) прадчува́ць, прадба́чыць (што-н.);

sich kines rg(e)s ~ не падазрава́ць нічо́га благо́га; нічо́га не падазрава́ць

4):

he er sich's versh… не паспе́ў ён азірну́цца [апа́мятацца], як…

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Fuß I m -es, Füße

1) нага́ (ступня);

mit blßem ~e басано́ж;

zu ~ ghen* ісці́ пе́шшу [пехато́ю];

auf inem ~e hnken кульга́ць на адну́ нагу́;

mit j-m auf gtem ~ sthen* быць у до́брых адно́сінах (um) з кім-н.;

sthenden ~es тут жа, за́раз жа;

auf frien ~ stzen выпуска́ць каго́-н. на свабо́ду;

j-m auf dem ~e flgen прасле́даваць каго́-н. [ісці́ за кім-н.] па пя́тах;

lufen, was inen die Füße hlten können бе́гчы з усі́х ног

2) но́жка (стала)

3) падно́жжа (гары)

4) матэм. асно́ва

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)